ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ: Τρεισήμισι γενιές προσφύγων και ακόμα περιμένουν τη μέρα της επιστροφής


ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ:  Τρεισήμισι  γενιές  προσφύγων  και  ακόμα  περιμένουν  τη  μέρα  της  επιστροφής


Πέρασε μισός αιώνας περίπου, από εκείνη τη μέρα που η φασιστική ακροδεξιά, με όχημα την τρομοκρατική οργάνωση ΕΟΚΑ Β’, προσπαθώντας να καταλύσει τη δημοκρατία άνοιξε την πόρτα στην εισβολή.

Μισό αιώνα μετά, η δεύτερη γενιά των προσφύγων περιμένει ακόμα να επιστρέψει στα σπίτια της. Η πρώτη γενιά δεν κατάφερε να αφήσει τα λείψανά της στην αγαπημένη γη. Το αίσθημα για επιστροφή φούντωνε για αρκετά χρόνια, καθώς άκουγαν πως “τώρα πάνε καλά οι συνομιλίες. Τώρα πάνε καλά…”

Μισό αιώνα μετά, το έγκλημα παραμένει ατιμώρητο. Μάλιστα -τραγική ειρωνεία- ζούμε στην εποχή που πολιτικά κόμματα όχι μόνο στηρίζουν πολιτικά πραξικοπηματίες, αλλά τους στεγάζουν κιόλας, αυτούς και τους απογόνους τους, “εκλιπαρώντας” για ακροδεξιές εθνικιστικές ψήφους. Ζούμε στην εποχή που με “θράσος” τιμούν ανθρώπους – δολοφόνους, με τρισάγια και μνημεία. Σε μια εποχή που η παραχάραξη της ιστορίας υπό τη σκιά της εθνικιστικής αφήγησης διδάσκεται ακόμα στα σχολεία μας.
Μέχρι και σήμερα, περιμένουμε αναγνώριση των εγκλημάτων -που έγιναν εις βάρος της αριστεράς, των Τουρκοκυπρίων από την ε/κ ακροδεξιά- από μια κυβέρνηση που υποτίθεται ότι επιδιώκει τη λύση.
Σήμερα, 45 χρόνια μετά, πέντε άτομα θυμούνται και διηγούνται όλα όσα πέρασαν εκείνες τις μαρτυρικές μέρες, τις μέρες του προδοτικού πραξικοπήματος, της α’ και β’ εισβολής, μέχρι και τη στιγμή που κατάφεραν να εγκατασταθούν σε μια… προσωρινή κατοικία στην προσφυγιά.

“Το ότι αποφασίσαμε να φύουμε, χρωστούμεν το στον γιο μας”
 Η ιστορία μιας οικογένειας από τον Μαραθόβουνο
“Θωρείς τα κεραμικά τζαμαί χαμαί που εν άλλωσπως που τούτα; Πριν κάμουμε την επέκταση τζαι κλείσουμε τούτον τον χώρο δαμαί για να τον κάμουμε σάλα, τζείνο το κομμάτι τζαμαί ήτουν βεράντα. Για να την μεγαλώσουμε τότες που χτίζαμεν το σπίτι έθελεν επιχωμάτωση. Τζαι είπα του Αντρέα, του άντρα μου, άφηστο ως τζαμαί τζαι εν να φύουμεν να πάμεν έσσω μας όπου τζαι να ‘σαι. Να μεν κάμνουμε ιστορίες άδικα.

Αφού κάθε λλίον ακούαμεν ότι επηέναν καλά οι συνομιλίες. Εν τζαι ξέραμεν ότι ήταν να μείνουμε δακάτω. Ε στα πολλά τα χρόνια, επεκτήναμεν το τζαι εκλείσαμέν το”, αυτά ήταν τα πρώτα λόγια της γιαγιάς Μυρούλας, μπαίνοντας στο σπίτι της και ζητώντας της να μου περιγράψει λίγα από όσα πέρασαν τότε, από τις 15 Ιουλίου όταν και έγινε το προδοτικό πραξικόπημα, μέχρι και τη μέρα που μετακόμισαν σε προσφυγικό συνοικισμό στο Πέρα Χωριό.
Ο παππούς Αντρέας, τότε ήταν 36 χρονών, σήμερα 81. Ήταν στέλεχος του ΑΚΕΛ, όπως μου είπε, είχε και το σύλλογο των Αριστερών στον Μαραθόβουνο, όλοι τον ήξεραν με το παρατσούκλι “Τσιαρής”. Το όνομά του ήταν γραμμένο στη λίστα αυτών που οι πραξικοπηματίες ήθελαν να “βγάλουν από τη μέση”. “Εδώκαμέν τους την ευκαιρία να πιάσουν την Κύπρο”, μου είπε.

Η ιστορία του παππού Αντρέα και της γιαγιάς Μυρούλας ξεκινάει από τη 15η Ιουλίου του 1974. “Έχουμε έναν γιο τζαι μια κόρη. Ο γιος μας, τη μέρα του πραξικοπήματος, ήταν δουλειά με τον θείο του. Εγώ τότες, εδούλευκα στα καλούπια. Το πρωί ακούσαμεν πυροβολισμούς. Εν εξέραμεν τι εσυνέβαινε. Στη δουλειά μου είσιεν τζαι δεξιούς χωρκανούς μου. Τζείνοι μου είπαν για το πραξικόπημα. Συγκεκριμένα, είπαν μου, «ρε Αντρέα, πάμε να φύουμε γιατί έγινε πραξικόπημα τζαι εν να έσιει πολλές φασαρίες».

Εγώ εξεκίνησα να φύω. Έφτασα ως τον κυκλικό κόμβο στην Παλλουρκώτισσα. Οι πραξικοπηματίες εσταματήσαν μας τζαι εν μας αφήναν να φύουμε. Εγύρεψα τον γιο μου τζαι τελικά εκαταφέραμε να βρεθούμε στο ίδιο σημείο. Ο γιος μου ήταν τότες 12 χρονών. Εκάμαμε θκυο μέρες να πάμε σπίτι μας. Εν μας αφήναν να φύουμε”.

Η γιαγιά Μυρούλα σε αυτό το σημείο θυμάται τις μέρες που περίμενε να δει τον γιο και τον άντρα της, “κάθε φορά που εσταμάταν το λεωφορείο στη γειτονιά μας, εγύρευκα να έβρω τον γιο μου. Έτρεμεν η ψυσιή μου, μήπως τζαι έπαθεν τίποτε. Που ήρταν τζαι είδα τους εσιοκαρίστηκα. Είδα τον γιο μου γεμάτον σημάθκια στο πρόσωπό του. Εγέμωσεν εξανθήματα που το άγχος του. Ήταν σαμπώς τζαι έκρουσεν με το λάδι. Την εφτομάν του πραξικοπήματος, επυροβολούσαν στον αέρα τζαι ελαλούσαν μας, «εν πέντε η ώρα, εμπάτε έσσω σας». Εν μας αφήναν να φκούμε στην αυλή μας. Έρκουνταν, εκτυπούσαν την πόρτα, αδρώποι που για χρόνια εκάμναμεν παρέα, τζαι απαιτούσαν να τους δώσουμε το κυνηγετικό όπλο που είχαμεν σπίτι”.

“Εν έτσι ο πολιτισμός σας;”
Επιστρέφοντας στο σημείο όπου ο παππούς Αντρέας έφυγε από τη δουλειά του τη μέρα του πραξικοπήματος, θυμάται και περιγράφει: “Όταν εφύαμεν που τη δουλειά, εσυμφωνήσαμεν ούλλοι οι Αριστεροί να μεν μπούμε στο ίδιο λεωφορείο, για να μεν μας έβρουν ούλλους μαζί. Εγώ εμπήκα σε ένα λεωφορείο κάποιου χωρκανού μου, με τον γιο μου. Το λεωφορείο εσταματήσαν το στο Τραχώνι. Εμπήκεν ένας πραξικοπηματίας μέσα τζαι εφώναξέν μου να κατεβώ κάτω. Ήμουν στιγματισμένος. Θυμούμαι, είπα του γιου μου να πει της μάνας του ότι επιάσαν με στο Τραχώνι. Εκατέβηκα κάτω τζαι αρκέψαν να με κτυπούν. Το μόνο που τους είπα ήταν, «δέρνετέ με χωρίς να ξέρω γιατί με δέρνετε; Πριν λλίον ελαλούσετε ότι εν να ζήσει ο κόσμος ελεύθερα τζαι πολιτισμένα. Μα εν έτσι ο πολιτισμός σας; Να δέρνετε τον κόσμο;» λαλώ τους. Τζαι απάντησέ μου ένας, «για να σου αποδείξουμε ότι είμαστε πολιτισμένοι, εν να σε αφήκουμεν να φύεις, αλλά που δαμαί τζαι στο εξής κάθε κίνηση που θα κάμεις εν να την πληρώσεις πολλά ακριβά, τζαι άμα σου λαλώ πολλά ακριβά, ξέρεις τι εννοώ». Αποφάσισα τζαι γω να σιωπήσω. Εμπήκα στο λεωφορείο τζαι εφύαμεν. Έξω που έσσω μας, επεριμέναν μας άλλοι μες σε ένα land rover παρκαρισμένο. Ούλλοι με τα όπλα. 5-6 άτομα. Μεταξύ τους τζαι κοπελλούθκια ηλικίας 15-16 χρονών. Εδώκαν ούλλοι πάνω μου”.
“Μετά, που εγίνειν η εισβολή, ο κόσμος επήεν να καταταγεί στο στρατό, για να αντισταθεί”, όπως ανέφερε ο παππούς Αντρέας. “Εγώ επήα στον καφενέ τους τζαι είπα του μουχτάρη «ρε κουμπάρε Αντρέα, εμείς πού θα καταταγούμε;» Λαλεί μου «να φύεις τζαι εν σας χρειαζούμαστεν». Γιατί ήμουν Αριστερός. Λαλώ του, «τώρα που θα έρτουν οι Τούρτζιοι δαμαί, να τους πεις ότι εγιώ ήμουν Αριστερός, τζαι επειδή εσύ ήσουν Δεξιός, να γλιτώσεις. Έτσι να τους πεις». Τζαι ίσιωσα που τζαμαί τζαι επήα έσσω”.
Εκείνη τη στιγμή, η γιαγιά θυμάται τη μέρα της εισβολής. Είχαν εγκαταλείψει το σπίτι τους για το σπίτι της αδερφής του παππού Αντρέα, της Τταλλούς, όπως με πληροφόρησαν αρχικά. Αυτό βρισκόταν σε διπλανή γειτονιά, καθώς στην πρώτη εισβολή, βομβάρδιζαν τη γειτονιά όπου βρισκόταν το σπίτι τους.

“Το ότι αποφασίσαμε να φύουμε που σπίτι μας, χρωστούμεν το στον γιο μας. Τις εφτζιές μου να ‘σιει ο Τάκης μας, έκατσεν μες στην σάλα, οι καρέκλες μου ήταν βισινιές καμούμενες που το βελούδο το καλό, τζαι άκουσε τον άντρα μου που ελάλεν «έχουμε κρησφύγετα έσσω μας τζαι εν να φύουμε να πάμε μες τα χωράφκια να γλιτώσουμε; Εν θα φύουμε». Ελάλεν για τους ριφούς που είχαμε πίσω στην αυλή. Μέσα εβάλλαμεν τα σιτάρκα. Έκατσεν που λαλείς, μες στη σάλα ο γιος μου κλαμένος τζαι ελάλεν «όι παπά! Να φύουμεν τζαι φοούμαι, να φύουμεν τζαι φοούμαι!» Τζαι εφύαμεν τζαι εγλιτώσαμεν τζαι εκουμπήσαμε ως την Ξυλότυμπου”.

Μα πριν φτάσουν στην Ξυλοτύμπου είχε προηγηθεί και η δεύτερη εισβολή. Αυτή τους βρήκε στο σπίτι της γιαγιάς Τταλλούς. Εκείνη τη στιγμή ο γιος τους, ο κύριος Τάκης, θυμάται τη 14η Αυγούστου. “Εγώ τζείνη την ημέραν ετζοιμούμουν μες το σαλόνι χαμαί, στο σπίτι της θείας μου. Τζαι ακούσαμε ένα μπαμ. Τζαι εξυπνήσαμεν. Εβάλαν μας πουκάτω που το τραπέζι, ούλλους τους μιτσιούς σαμπώς τζαι αν έπεφτε το σπίτι είσιεν να γλιτώσουμε. Ύστερα που εκρούζαν τον Μαραθόβουνο, εθωρούσαμε τα σπίθκια ένα-ένα να παίρνουν φώκο. Θυμούμαι τον γείτονα τον Κκελλέ να λαλεί «ούλλοι έξω ρε τζαι εν να μας κρούσουν!» Εφκήκαμεν έξω, τζαι εβουρούσαμε να πάμε σε ένα σπίτι έξω που το χωρκό. Στο σπίτι του Παρπέρη. Που πάνω μας, εθωρούσαμεν αεροπλάνα να περνούν. Τζαι εμείς εβουρούσαμεν να φτάσουμε στο σπίτι”.

Η γιαγιά Μυρούλλα θυμάται και συμπληρώνει, “θυμάσαι που έππεσες μες στην τριανταφυλλιά εις του Παρπέρη; Όπως εφεύκαμεν που το σπίτι της κουμέρας μου, ο γιος μου ετραπήδησε που το τοιχούιν, είσιεν τριανταφυλλιάν η γεναίκα, τζαι όπως ετραπήδησεν έδωκεν μέσα. Ούτε επόνησεν, ούτε έκλαψε. Εν εκατάλαβεν τίποτε. Τζαι εμπήκαμεν ούλλοι μες το σπίτι”.
“Μετά, που το σπίτι του Παρπέρη εφύαμεν τζαι επήαμεν στην Ξυλότυμπου”, συμπληρώνει. “Εμεινίσκαμεν ούλλοι μέσα σε έναν σύλλογο. Που ούλλα τα χωρκά. Ευτυχώς εσκεφτήκαμε να πιάσουμε λλία λεφτά που σπίτι, τζαι εκρατούσαμε να γοράσουμε ένα εσώρουχο, ένα ρούχο, που τον πραματευτή της περιοχής. Στην Ξυλότυμπου εν είσιεν τίποτε. Που τον πραματευτή εγοράσαμε τζαι τέσσερα πιρούνια, τέσσερα πιάτα τζαι ένα γκάζι για να μαειρεύκουμε. Έχω το τζείνο το γκάζι ακόμα. Τέλος του μήνα εφέρναν μας τρόφιμα σε κονσέρβες. Ετραβήσαμεν πείνα. Ετζοιμούμασταν χαμαί μέσα στον σύλλογο. Ο άντρας μου έκαμνε καφέδες. Εγώ εβοηθούσα στη βούρνα. Τζαμαί εμείναμεν για περίπου τρεις μήνες”, όπως μου διηγήθηκε.

“Μα εγέννησε τζαι η Αντρούλλα τζαμαί, ναι είχαμε τζαι γέννα!” θυμήθηκε με ενθουσιασμό. “Μετά, ο άνθρωπος που είσιε το σύλλογο επροσφέρθηκε να μας φιλοξενήσει σπίτι του. Μετά είπε μας αν θέλουμε να κάμουμε παράγκες έξω, για να νιώθουμε πιο άνετα. Έτσι τζαι εκάμαμεν, εμείναμεν για περίπου 6 μήνες. Μετά εμετακομίσαμε στην Παλλουρκώτισσα, ενοικιάσαμε σπίτι. Για να μπορούμε να πληρώνουμε το σπίτι που εστοίχιζεν 4 λίρες τον μήνα, επήαν οι αντράες μας στη Βουλγαρία να δουλέψουν. Εμεινίσκαμεν 17 άτομα μέσα σε ένα σπίτι. Εν είχαμε κρεβάθκια. Επέφταμεν χαμαί τζαι που επερνούσαν τα τανκς εφάκκαν η τζεφαλή μας πάνω στα μάρμαρα. Τζαμαί εμείναμεν για 4 χρόνια. Μετά η κυβέρνηση έδωκεν οικόπεδα τζαι λλία λεφτά. Ο άντρας μου επήεν στο Ντουμπάι για να μαζέψουμε λεφτά. Ούλλοι που γυρώ εκτίσαμέν το, μόνοι μας”.

“Εμπάτε μες στην Αμμόχωστο να γλιτώσετε”
Η εικόνα των land rover και των “πατριωτών”, που στιγματίζει
Ο κύριος Αντρέας Μαγκούρης κατάγεται από τη Λύση. Παντρεμένος με την κυρία Μαρία, το 1974 οι δύο τους γιοι ήταν ηλικίας μόλις 7 και 3 ετών. Νοίκιαζαν με τη γυναίκα του ένα σπίτι μέχρι να κτίσουν το δικό τους.

“Στη Λύση ενοικιάζαμε. Εν είχαμε δικό μας σπίτι. Εκτίζαμεν όμως τζαι είσιε μου μείνει μόνο το πογιάτισμα. Ήταν σχεδόν τελειωμένο το σπίτι δηλαδή. Ήταν να μπω μέσα τη Δευτέρα. Μα έγινε το πραξικόπημα τζαι εχάσαμεν το. Τα έπιπλα μας είχαμεν τα ούλλα στο σπίτι που ενοικιάζαμεν. Σιεπασμένα. Η γυναίκα μου εν μας άφηνε να τζίσουμε πάνω για να παν τζαινούρκα στο σπίτι. Εμείναν ούλλα τζαμαί”.

Την ημέρα του πραξικοπήματος, ο κ. Αντρέας δούλευε στο Βαρώσι. “Επογιάτιζα κάτι καταστήματα. Απέναντι είσιεν έναν εργοστάσιο που έραφκε ρούχα. Τζαι άκουσα εμβατήρια τζαι επήα ποτζεί τζαι αρώτησα νάμπου συμβαίνει τζαι είπαν μου ότι έγινε πραξικόπημα. Επήα περπατητός να έβρω τζείνον που με έπερνε με το αυτοκίνητο να του πω να φύουμε γιατί εθώρουν τα land rover να πηέννουν τζαι να έρκουνται με τους «πατριώτες» τους εοκαβηταζήες. Εν τω μεταξύ, μαζί μου εδουλεύκαν τζαι 5-6 Τουρκοκύπριοι. Αρωτήσαν με τι συμβαίνει τζαι είπα τους εν πραξικόπημα. «Εμείς τι θα γίνουμε;» λαλούν μου, τζαι είπα τους εγώ «βουράτε εμπάτε μες την Αμμόχωστο, τζαμαί που εν οι Τούρτζιοι να γλιτώσετε». Οι ανθρώποι ευχαριστήσαν με τζαι εκλαίαν που τους είπα έτσι, γιατί εν τζαι έσιει πολλούς ανθρώπους που εν να τους ελαλούσαν.
Εστραφήκαμεν εις το χωρκό. Οι πραξικοπηματίες ήρταν έσσω μας, επιάσαν μας τα κυνηγετικά μας τα όπλα, ό,τι είχαμε. Τζείνη την εφτομάν έρκουνταν κάθε μέρα τζαι ελαλούσαν μας να μπούμεν έσσω, εν εδικαιούμασταν να κυκλοφορούμε έξω”.

Όταν ο κ. Αντρέας πήγε έφεδρος, η οικογένεια αναγκάστηκε να φύγει από τη Λύση στη δεύτερη εισβολή. “Στην εισβολή ήρτεν ένας συγγενής μου, εκτύπησέ μου την πόρτα τζαι είπε μου βάλε το ράδιο να ακούσεις τι γίνεται. Με το που άκουσα τι έγινε επήα έφεδρος. Αποχαιρέτησα την οικογένειά μου τζαι έφυα. Εστείλαν με σε ένα στρατόπεδο στες Ακράδες. Που τζαμαί εσκορπιστήκαμεν. Εγώ επήα εις την Γαλάθκια. Ύστερα επήαμε που τζαμαί στο Καλό Χωρκό της Σκάλας. Για να πάμε τζαμαί ερέξαμεν που τη Λύση. Το χωρκό μου είδα το εκκενωμένο. Εν ήξερα με που εν τα παιθκιά μου, με κανένας. Επήαμεν τζαμαί, εμείναμε μες σε κάτι δεντρά τζαι ήρτε ένας γνωστός μου που την Ξυλότυμπου τζαι είπε μου ότι οι δικοί μου εν μαζί του τζεικάτω. Μόλις μου είπεν έτσι, επήα να παραδώσω το όπλο μου να φύω. Ο αξιωματικός εν το επαραλάμβανεν. Μαζί μου ήρταν αλλό πέντε. Τα όπλα επιάσαμέν τα μαζί μας. Επήαμε στο σπίτι του φίλου μου στην Ξυλότυμπου. Μόλις εκατεβήκαμεν ήρτεν η αστυνομία τζαι εζήτησέ μας τα όπλα. Τζαι εδώκαμέν τους τα. Επήα ήβρα τα μωρά μου τζαι τη γεναίκα μου. Μέσα στο σπίτι στην Ξυλότυμπου έμεναν 78 άτομα. Έπεφταν ούλλοι στο πάτωμα χύμα”, όπως χαρακτηριστικά είπε.

“Τις πρώτες 5 νύχτες εγώ έφευκα. Επήεννα τζαι έπεφτα πουκάτω που τα δεντρά απέναντι. Στο σπίτι εμείναμε για 5-6 μήνες. Μετά εφύαμεν τζαι εκατέβηκα κάτω στον ποταμό τζαι έκτισα μια καμαρούα τζαι ένα τσιατίρι”.

“Εν είχαμεν ούτε ψωμί”
“Εν είχαμεν ούτε ψωμί”, μου ανέφερε ο κ. Αντρέας. “Για να έχουμε, εγώ επροκρατούσα που έναν φούρνο στη Λάρνακα, επροπλήρωνα το τζαι επήεννα το μεσημέρι με λεωφορείο τζαι επερίμενα στη γραμμή, μπορεί να ήμασταν τζαι 30 άτομα, για να πιάσουμε ένα ψωμί τζαι έπαιρνά το σπίτι για να φάμε θκυο οικογένειες. Μετά που 4 χρόνια ήρταμε στη Μοσφιλωτή. Εδώκαν μας το οικόπεδο τζαι λλίες λίρες. Με κόπο δικό μας εκτίσαμέν το. Εμεινίσκαμεν μες στες παράγκες ώσπου να τελειώσει το σπίτι. 4 χρόνια εθκεβάζαμεν με τη λάμπα του πετρελαίου. Εν είχαμε ρεύμα”. Τη Μοσφιλωτή εθκιάλεξα την γιατί εσύγκρινά την με τη Λύση που ήταν στη μέση τριών πόλεων. Γι’ αυτό ήρτα τζαι έκατσα δακάτω”, κατέληξε.

“Νόμιζαν ότι δεν είχαμε να φάμε”
Από την Ομορφίτα μέχρι… το Πέρα Χωριό
Η κα Ξένια το 1974 ήταν μόλις 9 χρονών. Την εβδομάδα του πραξικοπήματος δεν τη θυμάται. Απέναντι από το σπίτι της είχε σχολείο. Δίπλα από αυτό, στην άλλη πλευρά του δρόμου, ένα στρατόπεδο. Τη μέρα της εισβολής τη θυμάται έντονα.

“Ενώ κοιμόμασταν ακούσαμε πυροβολισμούς τζαι το κλάμα του αδερφού μου. Φώναζε «εκτύπησα, εκτύπησα». Πυροβόλησαν πάνω στο μπαλκόνι του δωματίου του τζαι ένα κομμάτι της σφαίρας εκάρφωσε στο μέτωπό του. Έπιασέν μας ο παπάς μου τζαι έβαλέ μας κάτω που το κρεβάτι. Μόλις ησύχασε λλίον η κατάσταση εφκήκαμεν έξω τζαι επροσπαθήσαμε να φκάλουμε το κομμάτι που το κεφάλι του αδερφού μου. Ευτυχώς εν ήταν σοβαρό. Ύστερα εφύαμεν που το σπίτι μας τζαι επήαμε στο σπίτι της θείας μου.
Ήταν μες την ίδια γειτονιά, αλλά ήταν μεγάλο σπίτι τζαι επήαμεν 4-5 οικογένειες τζαμαί, για να μείνουμε ούλλοι μαζί. Ο παπάς μου επήεν έφεδρος. Θυμούμαι τη μάμα μου να κλαίει τζαι να του λαλεί να μεν φύει”.

Μαρτυρικές μέρες
Μια μέρα μετά την πρώτη εισβολή, έφυγαν από την Ομορφίτα και πήγαν με τα πόδια μέχρι το Καϊμακλί. “Επήαμεν περπατητοί σε μια θεία μου. Εφιλοξένησέ μας ούλλους, ήμασταν γύρω στα 20 άτομα μέσα σε ένα σπίτι. Εμείναμε τζαμαί για 4-5 μέρες. Ήταν μαρτυρικές. Εν εσταματήσαμε να ακούμεν πυροβολισμούς τζαι αεροπλάνα να έρκουνται. Νιώθαμε ότι ζούμε σε μια συνεχή εμπόλεμη κατάσταση”.

Ένα χρόνο μετά, η οικογένεια της κας Ξένιας βρήκε σπίτι και ενοικίασε στον Άγιο Δομέτιο. “Ο παπάς μου ήβρεν προσωρινή δουλειά για να έχουμε κάποιο εισόδημα. Εγώ ήμουν στην πέμπτη τάξη του δημοτικού. Εκεί βίωσα έντονο bullying. Οι τόπακες είχαν την εντύπωση ότι εμείς οι πρόσφυγες δεν είχαμε να φάμε. Θυμούμαι χαρακτηριστικά μια περίπτωση όταν ήμουν στο λεωφορείο προς το σχολείο, μια μάμα να λέει στο μωρό της, «άτε φάε το σάντουιτς σου τζαι εν να έρτει ο πρόσφυγας να σου το φάει». Ήμουν μωρό τζαι έκαμε μου μεγάλη εντύπωση. Τον ίδιο χρόνο, όταν ήμουν στο σχολείο, σε ένα μάθημα των οικοκυρικών, μας είπαν να πάρουμε υλικά για να μαγειρέψουμε. Εγώ εξίασα να πάρω. Ήταν Σάββατο θυμούμαι. Επηένναμε σχολείο τζαι το Σάββατο τότε.

Επήαμεν λοιπόν στην τάξη, είδαν τα άλλα παιδιά ότι εγώ εν είχα πάρει τα υλικά μου τζαι άκουσα τους να σχολιάζουν ότι εν επήρα επειδή εν είχα τίποτε σπίτι. Ήρτε μάλιστα μια συμμαθήτριά μου τζαι ερώτησέν με γιατί εν τα έφερα τζαι είπα της ότι εξέχασα τζαι θα πάω να τα φέρω. «Να έρτω μαζί σου!» λαλεί μου. Τζαι έτσι τζαι έγινεν, ήρτε μαζί μου. Μα ήταν τζαι Σάββατο. Η μάμα μου κάθε Σάββατο επήεννεν στον μπακάλι τζαι εγόραζεν φρούτα, χόρτα, εγέμωνεν το ψυγείο με πράματα. Επήα τζαι γω τζαι άνοιξα το ψυγείο να πιάσω τα υλικά μου, είδεν το τζαι έγινε ολοκότσινη. Η ευχαρίστησή μου ήταν μεγάλη”, μου είπε με ένα βλέμμα γεμάτο ικανοποίηση. Ενώ διευκρίνισε ότι “ήταν πολλοί τζαι τζείνοι που ανοίξαν τα σπίθκια τους, χωρίς κανένα συμφέρον, εκάμαν το με την ψυσιή τους. Ήταν τζαι κάποιοι όμως που ενιώθαν να απειλούνται με την παρουσία μας”.
Αργότερα, όπως μου ανέφερε η κα Ξένια, η κυβέρνηση τούς έδωσε οικόπεδο και ένα μικρό χρηματικό ποσό για να κτίσουν το σπίτι τους. “Εκτίσαμεν το μόνοι μας, στο Πέρα Χωριό. Για να τα καταφέρουμε, ο παπάς μου επήεν τρεις φορές στες αραβικές χώρες.
Τα τρία πρώτα χρόνια ήταν πολλά δύσκολα ώσπου να έβρουμεν τα πόθκια μας. Επληρώναμεν τζαι ενοίκιο τζαι το κτίσιμο του σπιτιού. Μετά ανοίξαν δουλειές τζαι εκαταφέραμε να τελειώσουμε το σπίτι τζαι να επιβιώσουμε”, κατέληξε.


_____________________________________________________________________________ 

ΑΡΘΡΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΜΟΡΦΟΥ

ΑΡΘΡΑ  ΓΙΑ  ΤΙΣ  ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ  ΤΟΥ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ  ΜΟΡΦΟΥ

 

 

 
 




Δίνει κατάθεση ο Μητροπολίτης Μόρφου, αποφασίζει η Νομική Υπηρεσία για τα περαιτέρω

 






 

 

 


 


     

 ______________________________________________________________

ΤΣΙΕΛΕΠΗΣ: «Ο ΠτΔ να δώσει ξεκάθαρη απάντηση στον Τσαβούσογλου»


ΤΣΙΕΛΕΠΗΣ:  «Ο  ΠτΔ  να  δώσει  ξεκάθαρη  απάντηση  στον  Τσαβούσογλου»


Την αδήριτη ανάγκη για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων καταγράφει σε συνέντευξή του στον «Πολίτη» ο επικεφαλής του γραφείου Κυπριακού του ΑΚΕΛ Τουμάζος Τσιελεπής. Ο κ. Τσιελεπής, ο οποίος είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαπραγματευτική διαδικασία η οποία οδήγησε στις συγκλίσεις τις οποίες όλοι επικαλούνται σήμερα σε σχέση με το φυσικό αέριο, αναλύει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να κινηθεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κατά τη δική του εκτίμηση, το επόμενο διάστημα. Χαρακτηρίζει την αξίωση κάποιων στην τ/κ πλευρά για αλλαγή του ερωτήματος στο οποίο θα κληθούν να απαντήσουν οι Κύπριοι σε ενδεχόμενο νέο δημοψήφισμα άκρως επικίνδυνη και εξηγεί ποια είναι τα περιθώρια συζήτησης για το φυσικό αέριο στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης για το Κυπριακό.


Θα πρέπει να μας φοβίζει ένα πιθανό αρνητικό αποτέλεσμα σε μια ενδεχόμενη νέα διάσκεψη για το Κυπριακό;
Πάντα υπάρχει το ενδεχόμενο αρνητικού αποτελέσματος. Το ζήτημα είναι φτάνοντας σε μια ουσιαστική διαπραγμάτευση να έχεις κάποια εχέγγυα ότι οι πιθανότητες να καταλήξεις θετικά είναι περισσότερες από το να αποτύχεις. Για να φτάσουμε ως εκεί πρέπει να περάσουμε πρώτα από τρία άλλα βήματα. Το πρώτο είναι η κατ’ ιδίαν συνάντηση Αναστασιάδη – Ακιντζί. Από εκεί θα κριθεί αν θα γίνει ή όχι το επόμενο βήμα. Αν αποτύχει η συνάντηση των δύο ή/και η κοινή τους συνάντηση με τον κ. Γκουτέρες, τότε δεν θα γίνει το επόμενο βήμα. Δεν θα ρισκάρει να συγκαλέσει την άτυπη διάσκεψη τύπου Κρανς Μοντανά ο γ.γ. αν δεν βρουν κοινό έδαφος οι δυο τους. Ο κ. Γκουτέρες εμμένει σε αυτό που είχε ζητήσει μετά το ναυάγιο του Κραν Μοντανά και την πικρή πείρα που αποκόμισε εκεί. Θέλει πρώτα να βρουν μεταξύ τους οι πλευρές κοινή γλώσσα στο τι επιδιώκουν και με ποια διαδικασία θα προχωρήσουν τα πράγματα. Αυτό θα είναι το αντικείμενο της συνάντησης Αναστασιάδη – Ακιντζί.

Από πού εξαρτάται η επιτυχία ή η αποτυχία της συνάντησης; Ποια είναι τα καυτά ζητήματα; 
Τα πράγματα θα είναι πολύ απλά αν οι δύο ηγέτες αποδεχθούν στην πράξη αυτό που έχει ζητήσει ο Αντόνιο Γκουτέρες. Μετά από μια μακρά περίοδο περισυλλογής, δύο χρόνων, οι δύο ηγέτες πρέπει να τα βρουν μεταξύ τους για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε μια διαδικασία τύπου Κρανς Μοντανά, συνεχίζοντας από εκεί που είχε μείνει. Ακολουθώντας τη φιλοσοφία ότι έξι είναι τα βασικά σημεία όπως αυτά καθορίζονται στο πλαίσιο Γκουτέρες και θα πρέπει να υπάρξει συμφωνία σε όλα. Αν τα αποδεχθούν αυτά οι ηγέτες, δεν έχω αμφιβολία ότι θα πείσουν τον γ.γ. του ΟΗΕ και θα πετύχει η συνάντηση, με αποτέλεσμα να ανοίξει ο δρόμος για την επόμενη φάση. Αν, όμως, ξαναρχίσει συζήτηση για όρους αναφοράς με τις λεγόμενες νέες ιδέες, η οποία είχε συνεχιστεί για μεγάλο διάστημα και δεν κατέληξε πουθενά, τότε τα πράγματα θα είναι δύσκολα. Αν επιχειρηθεί κάτι τέτοιο μάλλον όλα θα τελειώσουν εκεί.

Κάποιοι εκφράζουν την άποψη πως η διάσκεψη είναι καταδικασμένη να αποτύχει και πως μια τέτοια εξέλιξη θα νομιμοποιήσει την τουρκική πλευρά να θέσει ζήτημα αλλαγής της μορφής λύσης. Συμφωνείτε; 
Το πρώτο που θα πρέπει να απαντήσουν όσοι θέτουν αυτό το επιχείρημα είναι το τι εισηγούνται. Θέλουν να συνεχιστεί η κατάσταση ως έχει, χωρίς συνομιλίες, επειδή υπάρχει ο φόβος αποτυχίας; Δύο χρόνια τώρα δεν έχουμε διαπραγματευτική διαδικασία και φτάσαμε στο σημείο η Τουρκία να τρυπά στην ΑΟΖ μας. Επιχειρούνται νέα τετελεσμένα στην Αμμόχωστο και η κατάσταση ολοένα και χειροτερεύει. Δεν μπορούμε να αποφεύγουμε τις συνομιλίες υπό τον φόβο της αποτυχίας. Είναι με τέτοιες φοβικές προσεγγίσεις που η τουρκική πλευρά θα διευκολυνθεί να θέσει ζήτημα αλλαγής της μορφής λύσης.

Υπάρχει όμως ενδεχόμενο αλλαγής της μορφής λύσης μετά από μια αποτυχία;
Υπάρχουν δύο τρόποι για να αλλάξει η μορφή λύσης. Ο πρώτος είναι να το επιδιώξουν οι ηγέτες και να το συμφωνήσουν. Ο δεύτερος είναι να αφήνουμε τη σημερινή κατάσταση να συνεχίζεται, να μην έχουμε συνομιλίες και να εδραιώνονται νέα τετελεσμένα, μέχρι να φτάσουμε σε σημείο χωρίς επιστροφή. Είναι αδήριτη η ανάγκη για συνομιλίες με στόχο την απελευθέρωση και την επανένωση. Θα πρέπει να αντιληφθούμε επιτέλους πως σήμερα οι συζητήσεις του παρελθόντος για εγκατάλειψη της λύσης ΔΔΟ με στόχο να πάμε σε ενιαίο κράτος έχουν αποδειχθεί φρούδες ελπίδες. Πλέον η ομοσπονδία αμφισβητείται ξεκάθαρα από την τ/κ Δεξιά, για να μην πω πως υπάρχουν και εντός ε/κ πλευράς παρόμοιες φωνές. Σήμερα αποδεικνύεται περίτρανα ότι η εναλλακτική της ομοσπονδιακής λύσης είναι η διχοτόμηση, όπως και αν ονομάζεται, είτε δύο κράτη είτε συνομοσπονδία. Διχοτόμηση είτε με συμφωνημένο τρόπο είτε με το να αφήσεις τα πράγματα να εξελιχθούν προς εκείνη την κατεύθυνση. Εμείς διαφωνούμε κατηγορηματικά και με τις δύο αυτές προσεγγίσεις.

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ, όμως, υποστηρίζει πως τέλειωσαν με την ομοσπονδία. Πρόκειται για διαπραγματευτικό τέχνασμα; 
Εκείνο που ισχυρίζεται ο Τσαβούσογλου είναι πως από την ε/κ πλευρά του έχει προταθεί λύση δύο κρατών ή συνομοσπονδία. Καλεί μάλιστα την ε/κ πλευρά να επιλέξει τι θέλει, ομοσπονδία, δύο κράτη ή συνομοσπονδία. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει μια πολύ καλή ευκαιρία να πάει στη συνάντηση με τον Ακιντζί και να ξεκαθαρίσει πως εμείς θέλουμε ΔΔΟ με πολιτική ισότητα, όπως προνοούν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, περιλαμβανομένου του εντελώς πρόσφατου. Ο Ακιντζί δεν θα το απορρίψει, ενώ με αυτό τον τρόπο απαντούμε και στον Τσαβούσογλου, ο οποίος δεν θα αισθάνεται πλέον άνετα να λέει πως θέλουν να συζητήσουν λύση δύο κρατών. Θα έχει πρόβλημα αν το πράξει.

Υπάρχουν φωνές στην τ/κ πλευρά που λένε πως στο δημοψήφισμα θα πρέπει να τεθούν δύο επιλογές. Η επιλογή δηλαδή να είναι είτε ΔΔΟ είτε κάτι άλλο. Συμφωνείτε με τη θέση αυτή;
Κατηγορηματικά όχι. Το μοναδικό ερώτημα που πρέπει να τεθεί σε ενδεχόμενο δημοψήφισμα είναι αν δεχόμαστε τη συγκεκριμένη μορφή ΔΔΟ που θα τεθεί προς έγκριση ή όχι. Αν θέσουμε κι άλλα ερωτήματα, τότε φτάνουμε σε καταστάσεις που στην πραγματικότητα παραπέμπουν σε έμμεση αναγνώριση της παράνομης οντότητας. Σε τέτοια περίπτωση δεν θα μιλάμε για δημοψήφισμα που θα αφορά εσωτερικά ζητήματα του κυπριακού λαού. Θα είναι δημοψήφισμα το οποίο θα μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε δύο χωριστά κράτη. Είναι πολύ επικίνδυνο, γιατί ανεξάρτητα από την έκβαση ενός τέτοιου δημοψηφίσματος η τ/κ πλευρά θα κρατήσει πως τους έχουμε αναγνωρίσει ως χωριστό υποκείμενο αυτοδιάθεσης. Είναι ένα πράγμα να μιλάς για referendum, ορολογία που παραπέμπει σε εσωτερικά ζητήματα, και άλλο να θέτεις διάφορες επιλογές, μη αποκλειομένων των δύο κρατών, τότε πάμε σε plebiscite που παραπέμπει ευθέως σε χωριστό δικαίωμα αυτοδιάθεσης.

Ποια είναι τα δυνατά μας χαρτιά ενόψει επανέναρξης των διαπραγματεύσεων;
Θα πρέπει να αξιοποιήσουμε το κεκτημένο των συνομιλιών, τις συγκλίσεις από το 2008 μέχρι και το Κρανς Μοντανά, το πλαίσιο Γκουτέρες, αλλά και το άτυπο έγγραφο για τον μηχανισμό εφαρμογής της λύσης, το οποίο θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό, γιατί καθησύχαζε τις ανησυχίες πως ο μηχανισμός θα ήταν υποκατάστατο της Συνθήκης Εγγυήσεως. Θα πρέπει επίσης να συνεχίσουμε από το σημείο στο οποίο είχαμε φτάσει και όχι να ξεκινήσουμε από την αρχή. Μην ξεχνάτε ότι στο κεφάλαιο ασφάλεια – εγγυήσεις ήμασταν στο σημείο που ΟΗΕ, ΕΕ και Βρετανία επέμεναν πως πρέπει να καταργηθεί η Συνθήκη Εγγυήσεως από την πρώτη μέρα, όπως επίσης και τα επεμβατικά δικαιώματα.

«Σε καμία περίπτωση δεν θα παίρνουν οι Τ/Κ ποσοστό μεγαλύτερο από τον πληθυσμό τους»

Σε ποιο σημείο της διαδικασίας μπαίνει στο τραπέζι το φυσικό αέριο;
Το φυσικό αέριο, ως τέτοιο, δεν ήταν ποτέ στο τραπέζι, σε αυτό έχει δίκιο η ε/κ πλευρά και είναι σωστή. Οι σχετικές συγκλίσεις δεν έχουν επιτευχθεί επειδή συζητήσαμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το φυσικό αέριο. Για να υπάρξει ομοσπονδιακή λύση πρέπει να γίνει συζήτηση των ομοσπονδιακών αρμοδιοτήτων. Άρα μπήκαμε σε μια διαδικασία να συζητήσουμε για την αρμοδιότητα σε ζητήματα ΑΟΖ, φυσικών πόρων, κατανομής των εσόδων, με ποιο τρόπο και σε ποιες αναλογίες θα γίνεται ο διαμοιρασμός. Συζητήσαμε επίσης για τις διεθνείς συνθήκες, όπως είναι η Συνθήκη για το Δίκαιο τη Θάλασσας. Αν τα δεις όλα αυτά τα ζητήματα συνολικά, έχεις τη λύση του ζητήματος του φυσικού αερίου ταυτόχρονα με τη λύση για το Κυπριακό.

Ο Πρόεδρος, ωστόσο, πρότεινε ενίσχυση των συγκλίσεων στο ζήτημα των εσόδων από το φυσικό αέριο για την τ/κ πλευρά. Θα δούμε το θέμα να ανοίγει στη διαπραγμάτευση; 
Το βασικό πλαίσιο για το φυσικό αέριο είναι λυμένο αν γίνουν σεβαστές οι υπάρχουσες συγκλίσεις. Υπήρχε μια διαφωνία όταν συζητούσαμε τότε. Στο ζήτημα του διαμοιρασμού των εσόδων η τ/κ πλευρά ήθελε αυτή να γίνεται με βάση την αναλογία πληθυσμού. Εμείς λέγαμε να γίνει με βάση το τι συνεισφέρει ο καθένας στο εθνικό εισόδημα. Καταλήξαμε σε μια συμβιβαστική διευθέτηση η οποία προνοούσε πως για μεταβατική περίοδο 10 ή 13 χρόνων ή μέχρι το ΑΕΠ της τ/κ πολιτείας να φτάσει το 85% του δικού μας ο διαμοιρασμός θα γινόταν με μια φόρμουλα συνδυασμού αναλογίας πληθυσμού και συνεισφοράς στο εθνικό εισόδημα. Μετά τη μεταβατική περίοδο συμφωνήσαμε πως θα υπάρχει διαμοιρασμός ανάλογα με τη συνεισφορά της κάθε πλευράς. Αυτό που έμενε ήταν να συμφωνηθεί σε ποιο ποσοστό θα γινόταν ο διαμοιρασμός με αναλογία πληθυσμού και σε ποιο ανάλογα με τη συνεισφορά. Σε τέτοιο επίπεδο μπορεί να γίνει συζήτηση. Προκύπτει ξεκάθαρα, πάντως, ότι σε καμία περίπτωση δεν θα παίρνουν ποσοστό μεγαλύτερο από τον πληθυσμό τους.


_________________________________________________________________________

ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ: Το παρατεταμένο αδιέξοδο οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη διχοτόμηση


ΣΤ.  ΣΤΕΦΑΝΟΥ:  Το  παρατεταμένο  αδιέξοδο  οδηγεί  με  μαθηματική  ακρίβεια  στη  διχοτόμηση

 Συνέντευξη στη Νίκη Κουλέρμου

Αν η διχοτόμηση θα είναι το τέλος του Κυπριακού ή η αρχή νέων δεινών για την Κύπρο, ο καθείς μπορεί να το κρίνει. Πλην όμως για το ΑΚΕΛ είναι από καιρό διαπιστωμένο: Το παρατεταμένο αδιέξοδο οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη διχοτόμηση. Οι εξελίξεις γύρω από την Κύπρο σε θάλασσα και ξηρά το φωνάζουν. Ο Στέφανος Στεφάνου, βουλευτής και μέλος του Π.Γ. του ΑΚΕΛ, επαναλαμβάνει πως «η επίτευξη λύσης είναι ζωτική ανάγκη. Μόνο αυτή μπορεί να επιλύσει τα προβλήματα που καθημερινά προκαλεί η Τουρκία με την κατοχή. Μόνο η λύση που θα τερματίζει την κατοχή και θα επανενώνει τον τόπο και τον λαό μας θα απαλλάξει την Κύπρο από τους κινδύνους που υπάρχουν». Αποκαλύπτει, δε, πως το ΑΚΕΛ δεν θα διστάσει να υποστηρίξει την προσπάθεια για λύση αν ο Πρόεδρος κινηθεί στη γραμμή που υπέδειξε ο ΓΓ του ΟΗΕ: Από το σημείο που διακόπηκαν, στη βάση του Πλαισίου του κ. Γκουτέρες και διαφυλάσσοντας τις συμφωνηθείσες συγκλίσεις.


Με όλες αυτές τις (μη) εξελίξεις στο Κυπριακό και στα Ενεργειακά αιωρείται μια άποψη ότι φθάνουμε στην αρχή του τέλους του Κυπριακού. Εσείς τι νομίζετε;

Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη για να καταλήξει κάποιος στο συμπέρασμα ότι το παρατεταμένο αδιέξοδο οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη διχοτόμηση. Η διχοτόμηση, πέρα από τις αυτονόητες αρνητικές συνέπειες (οριστική απώλεια της κατεχόμενης περιοχής, οι πρόσφυγες οριστικά πρόσφυγες, η Τουρκία παγιώνει την παρουσία της στην Κύπρο, οι έποικοι αυξάνονται και πληθύνονται και άλλα πολλά), σημαίνει κι αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων που μέχρι σήμερα θεωρούνται δεδομένα. Σημαίνει απώλεια του 60% της ΑΟΖ μας. Σημαίνει επικυριαρχία της Τουρκίας όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και σε ολόκληρη την περιοχή. Διχοτόμηση σημαίνει όχι απλά διαιώνιση των κινδύνων για τον τόπο και τον λαό, αλλά και ενίσχυσή τους. Τα γεγονότα έχουν αποδείξει ότι η παρέλευση του χρόνου καθιστά τις προοπτικές επίτευξης λύσης ολοένα και πιο δύσκολες.

Επομένως, η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν μπορεί να ατενίζει παθητικά την παρέλευση του χρόνου και να αναμένει με την ψευδαίσθηση ότι ένα πρωινό ως δια μαγείας θα λυθεί το Κυπριακό ή ότι κάποιος τρίτος θα έρθει να «καθαρίσει» εκ μέρους μας. Η επίτευξη λύσης είναι ζωτική ανάγκη. Μόνο αυτή μπορεί να επιλύσει τα προβλήματα που καθημερινά προκαλεί η Τουρκία με την κατοχή. Μόνο η λύση που θα τερματίζει την κατοχή και θα επανενώνει τον τόπο και τον λαό μας θα απαλλάξει την Κύπρο από τους κινδύνους που υπάρχουν.

Παρ’ όλες τις φραστικές διακηρύξεις για συνέχιση των συνομιλιών από κει που έμειναν, ο Πρόεδρος και ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος αποφεύγουν επιμελώς να αναφερθούν στο στόχο της ΔΔΟ. Οι αναφορές στο πλαίσιο Γκουτέρες με τη διαφύλαξη των συγκλίσεων ή οι αναφορές για λύση στη βάση των ψηφισμάτων και αποφάσεων του ΟΗΕ διασφαλίζουν ότι καταληκτικός στόχος είναι η ΔΔΟ;

Όχι, δεν διασφαλίζεται. Αυτό που ξενίζει είναι η αποφυγή από μέρους των κυβερνώντων να αναφερθούν στη λύση δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας. Αναφέρονται σ’ αυτήν μόνο όταν νιώθουν πιεσμένοι από τα γεγονότα. Κάποτε οι κυβερνώντες έκαναν σε άλλους κριτική ότι δεν μιλούσαν ξεκάθαρα για τη συμφωνημένη βάση λύσης και ότι αυτό κάνει ζημιά. Τώρα αυτοί δεν μιλούν ξεκάθαρα για τη βάση λύσης. Το αποφεύγουν. Ο Πρόεδρος δεν έχει άλλη επιλογή. Μπροστά στις εξελίξεις επιβάλλεται με σαφήνεια και όχι με μασημένα λόγια να τοποθετείται υπέρ της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα των δύο κοινοτήτων όπως περιγράφεται στα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ.

Η Τουρκία επιμένει να συζητά και άλλες λύσεις «πατώντας» στις φερόμενες εισηγήσεις του κ. Αναστασιάδη προς τον κ. Τσαβούσογλου για λύση δύο κρατών ή και συνομοσπονδία. Ποια είναι η ευθύνη που επιμερίζετε στον Πρόεδρο Αναστασιάδη γι’ αυτή την εξέλιξη;

Ο Πρόεδρος με τις αμφισημίες του, τις δηλώσεις του, ακόμα και με τις παραλείψεις του να αναφέρεται στη συμφωνημένη βάση λύσης της δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας, δίνει λαβή για να αμφισβητούνται οι προθέσεις του και παραχωρεί χώρο στην Τουρκία για να κάνει παιγνίδια και να τον εκθέτει. Η κριτική που κάνουμε στον κ. Αναστασιάδη είναι ότι ο ίδιος προκάλεσε και ενίσχυσε τη φημολογία πως εργάζεται για άλλη λύση κι αυτό τον αφήνει εκτεθειμένο στην αμφισβήτηση. Αν ο Πρόεδρος ήταν συνεπής και σταθερός στη συμφωνημένη βάση λύσης, δεν θα ήταν ευάλωτος στις φήμες και τις δηλώσεις τύπου Τσαβούσογλου. Θα ήταν αξιόπιστος και πειστικός έναντι του διεθνούς παράγοντα, που -δυστυχώς- δεν είναι. Με αυτή τη στάση και τη λανθασμένη πολιτική που ακολουθεί ο Πρόεδρος κατέστησε, σύμφωνα με τον ΓΓ του ΟΗΕ, συνυπεύθυνη την ελληνοκυπριακή πλευρά μαζί με την τουρκοκυπριακή πλευρά για την αποτυχία της διάσκεψης στο Κρανς Μοντανά και για το παρατεταμένο αδιέξοδο.

Το ΑΚΕΛ έχει αποστείλει μια επιστολή στον Πρόεδρο με την οποία εισηγήθηκε τρόπους για να σπάσει το αδιέξοδο και να οδηγηθούμε σε συνομιλίες. Νομίζετε ότι λήφθηκε υπόψη αυτή η επιστολή στην απάντηση προς τον κ. Ακιντζί;

Η επιστολή του ΑΚΕΛ προς τον Πρόεδρο έχει να κάνει με το πώς θα έπρεπε να απαντηθεί η πρόταση του Ακιντζί για συνδιαχείριση του φυσικού αερίου. Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα κόμματα που τοποθετήθηκαν στο Συμβούλιο Αρχηγών, το ΑΚΕΛ είχε ισχυρή την άποψη ότι η απάντηση στην επιστολή δεν θα έπρεπε απλά να ήταν μια σκέτη απόρριψη. Έπρεπε να γίνει μια αντιπρόταση, η οποία με πειστικότητα να απαντά σε ανησυχίες της τουρκοκυπριακής κοινότητας και την ίδια ώρα να υποδεικνύει και τις δυνατότητες που υπάρχουν για συνεργασία της ομοσπονδιακής Κύπρου με την Τουρκία. Στην επιστολή του ο Πρόεδρος δεν φαίνεται να έλαβε σοβαρά υπόψη τις προτάσεις του ΑΚΕΛ. Δικαίωμά του. Πλην όμως, είναι ο Πρόεδρος που θα κληθεί να διαχειριστεί το θέμα, γιατί είναι πολύ πιθανό να τεθεί ενώπιον του και αυτός θα φέρει την ευθύνη για την όποια κατάληξη.

Ωστόσο δεν φαίνεται να καθησυχάζονται οι ανησυχίες των Τ/κ για τη διαχείριση και τον διαμοιρασμό των υδρογονανθράκων. Στην ε/κ πλευρά υπάρχουν ανησυχίες ότι με τον ένα ή άλλο τρόπο θα μπει αυτό το ζήτημα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ποια η διέξοδος;

Η διέξοδος είναι μια και μοναδική. Η λύση του Κυπριακού. Δεν υπάρχει άλλη διέξοδος. Αν παραμείνει άλυτο το Κυπριακό, τα προβλήματα όχι μόνο θα παραμείνουν, αλλά συνεχώς θα εντείνονται. Έτσι, το φυσικό αέριο από ευλογία θα καταλήξει να είναι κατάρα και πρόξενος πολλών προβλημάτων και κινδύνων. Ο ΓΓ του ΟΗΕ, το ΣΑ στο τελευταίο του ψήφισμα, διάφοροι σημαντικοί παίκτες του διεθνούς παράγοντα στις ανακοινώσεις και τοποθετήσεις τους σημειώνουν ότι μόνο με τη λύση του Κυπριακού μπορούν να λυθούν τα θέματα που αφορούν στο φυσικό αέριο. Κι έχουν δίκιο, αφού στις συμφωνηθείσες συγκλίσεις τα ζητήματα που προσχηματικά εγείρει η Τουρκία επ’ ονόματι των Τουρκοκυπρίων επιλύονται αν τελικά φτάσουμε σε συνολική λύση. Επιλύονται τα ζητήματα της ιδιοκτησίας και της διαχείρισης του φυσικού αερίου και το θέμα διαμοιρασμού των εσόδων. Σύγκλιση υπάρχει και στο θέμα των θαλασσίων ζωνών, γεγονός που δημιουργεί τη σταθερή βάση για επίλυση ζητημάτων που έχουν να κάνουν με την οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Κύπρου και Τουρκίας.

Το ΑΚΕΛ θα στηρίξει από δω και μπρος μια νέα προσπάθεια από μέρους του Προέδρου Αναστασιάδη για λύση; Αν ναι, υπό ποιες προϋποθέσεις;

Το ΑΚΕΛ είναι πάντοτε έτοιμο να υποστηρίξει κάθε ενέργεια και κάθε προσπάθεια που ανοίγει προοπτικές για επίτευξη λύσης, η οποία να τερματίζει την κατοχή και να επανενώνει τον τόπο και τον λαό. Βέβαια, αυτό στη συγκεκριμένη συγκυρία δεν είναι -και δεν μπορεί να είναι- αόριστο. Είναι πολύ συγκεκριμένο. Η μόνη προσπάθεια που έχει ρεαλιστικές πιθανότητες για να δημιουργήσει προοπτικές για λύση είναι αυτή που θα αναληφθεί πάνω στη γραμμή που χάραξε ο ΓΓ του ΟΗΕ. Δηλαδή συνέχιση των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν, στη βάση του Πλαισίου του κ. Γκουτέρες και διαφυλάσσοντας τις συμφωνηθείσες συγκλίσεις. Αν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κινηθεί πάνω σ’ αυτή τη γραμμή, το ΑΚΕΛ θα στηρίξει μια τέτοια προσπάθεια.


___________________________________________________________________________________ 

ΔΕΝ ΠΕΙΘΟΥΝ ΟΙ ΦΑΕΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΚΟΥΤΕΡΕΣ ΙΔΕΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ

ΔΕΝ ΠΕΙΘΟΥΝ ΟΙ ΦΑΕΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΚΟΥΤΕΡΕΣ  ΙΔΕΕΣ  ΤΟΥ  ΠΡΟΕΔΡΟΥ
 
Με αυτά που ζητά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ακυρώνει τους ισχυρισμούς του περί της ετοιμότητάς του για συνέχιση των συνομιλιών από εκεί που έμειναν.

 «Ενώ στα λόγια υποστηρίζει επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο που παρέμειναν στο Κρανς Μοντανά, στην πράξη με αυτά που ζητά ακυρώνει αυτή τη θέση», ανέφερε σε χθεσινές του δηλώσεις ο Στέφανος Στεφάνου. Ο Σ. Στεφάνου αναφερόταν στο περιεχόμενο της επιστολής του Προέδρου προς τον Γ.Γ. του ΟΗΕ, όπως διέρρευσε στον Τύπο, και η οποία επιβεβαίωσε φόβους.


Ο Πρόεδρος λέει ουσιαστικά στην επιστολή «είτε να γίνει μια συνάντηση του ίδιου και του Τ/κ ηγέτη με την κ. Λουτ είτε μια άτυπη διάσκεψη, τύπου Κρανς Μοντανά, όχι για να συνεχίσουμε απ’ εκεί που μείναμε, αλλά για να συζητηθούν οι όροι αναφοράς και οι νέες ιδέες του» αναφέρει ο Σ. Στεφάνου, ο οποίος επαναλαμβάνει πως αυτές είναι εκτός του Πλαισίου Γκουτέρες και συνεπώς ακυρώνουν τις σχετικές συγκλίσεις.

Χαρακτηριστικά ο Στέφανος Στεφάνου αναφέρει πως η θέση για αποκεντρωμένη ομοσπονδία ουσιαστικά σημαίνει επαναδιαπραγμάτευση των ομοσπονδιακών αρμοδιοτήτων, οι οποίες είναι συμφωνημένες και γι’ αυτό δεν περιλαμβάνονται στο πλαίσιο του Γ.Γ. Η θέση για κοινοβουλευτικό πολίτευμα ουσιαστικά επανανοίγει το ζήτημα του πολιτεύματος. Τέλος, η εμμονή του ΠτΔ να συρρικνώσει τη μία θετική ψήφο στο Υπουργικό Συμβούλιο αναιρεί τη σχετική σύγκλιση που έχει επιτευχθεί.

Αυτές «είναι και λανθασμένες» αναφέρει ο ίδιος παραπέμποντας στις αδυναμίες σχηματισμού κυβερνήσεων υπό τις συνθήκες της Κύπρου σε περίπτωση κοινοβουλευτικού συστήματος. Τόνισε πως η θέση για συρρίκνωση της μιας θετικής ψήφου στο Υπουργικό, παραπέμπει σε σχέση πλειοψηφίας – μειονότητας και ως τέτοια δεν θα γίνει αποδεκτή ούτε από την τουρκοκυπριακή κοινότητα ούτε και από τη διεθνή κοινότητα.


«Δεσμεύτηκε» στον ΓΓ ο Πρόεδρος
Το γάντι σήκωσε από την πλευρά της Κυβέρνησης ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Πρόδρομος Προδρόμου, ο οποίος σε μια μακροσκελή γραπτή του απάντηση επανέλαβε επί λέξη την αναφορά του Προέδρου για «δέσμευσή μου στη διαδικασία και για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων το συντομότερο δυνατό, από το σημείο που αυτές διακόπηκαν στη Διάσκεψη του Κρανς Μοντανά».

Ο κ. Προδρόμου είπε πως ο Πρόεδρος δεν θέτει όρους και προϋποθέσεις, αλλά ανέφερε πως οι νέες ιδέες του Προέδρου κατατέθηκαν «προκειμένου να αντιμετωπιστεί η μεγάλη δυσκολία με την υπαναχώρηση της τουρκοκυπριακής πλευράς από προηγούμενη σύγκλιση στα θέματα άσκησης της διακυβέρνησης» και θετικής ψήφου. Επιβεβαίωσε έτσι εμμέσως την απομάκρυνση Αναστασιάδη από την σύγκλιση. Ο κ. Προδρόμου αναφέρθηκε σε «στενή λογική αντιπολίτευσης».


Παλινωδίες του Προέδρου
Ο Άντρος Κυπριανού Γ.Γ του ΑΚΕΛ είπε ότι δεν είναι αισιόδοξος για τις εξελίξεις στο κυπριακό, γιατί οι θέσεις που κατατίθενται και από τις 2 πλευρές χάλασαν το κλίμα.
 
Τόνισε ότι δεν είναι σοβαρή η προσέγγιση του Προέδρου Αναστασιάδη ο οποίος αρχικά μίλησε σε πολλούς για λύση 2 κρατών, ενώ στην συνέχεια χωρίς να ενημερώσει το εθνικό συμβούλιο και χωρίς να έχει επεξεργαστεί την πρόταση για αποκεντρωμένη ομοσπονδία την κατέθεσε στον Τούρκο ΥΠΕΞ. Πρόσθεσε δε ότι σήμερα ο κύριος Αναστασιάδης μιλά για κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Ο Άντρος Κυπριανού τόνισε ότι η Τουρκία είναι δύσκολος αντίπαλος, είναι αδιάλλακτη στο κυπριακό, είναι επιθετική και για να μπορέσει κανείς να την αντιμετωπίσει πρέπει να είναι σταθερός στις θέσεις και τις αρχές του, αλλά ο Νίκος Αναστασιάδη κάνει ακριβώς το αντίθετο.
Ο Άντρος Κυπριανού σημείωσε ότι κάποιοι φαίνεται να κρύβονται πίσω από τους σχεδιασμούς του Νίκου Αναστασιάδη.

Αναφέρθηκε στην πολιτική του Ντόναλτ Τράμπ στην περιοχή, σε συνεργασία με το Ισραήλ, και φαίνεται ότι έχει αποφασιστεί ότι πρέπει να μείνει εκτός η Τουρκία και οι τουρκοκύπριοι από τους σχεδιασμούς για τα ενεργειακά.

Ο Άντρος Κυπριανού είπε ότι είναι αφέλεια να νομίζει κανείς ότι μπορούν να συνεχίζονται και να αναβαθμίζονται οι τριμερείς συνεργασίες στην περιοχή και να μένει έξω η Τουρκία από τους σχεδιασμούς.

Χαρακτήρισε επίσης ως τυχοδιωκτική αυτή την προσέγγιση και εκτίμησε ότι θα θέσει την Κύπρο ενώπιον πολλών κινδύνων.

Επίσης, τόνισε ότι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας υποσκάπτει με αυτόν τον τρόπο τον Μουσταφά Ακιντζί, που είναι ο πολιτικός ηγέτης που επιμένει στη λύση όπως έχει συμφωνηθεί μεταξύ των δυο κοινοτήτων

Ο Άντρος Κυπριανού είπε ότι πρέπει να σταλεί το μήνυμα στην Τουρκία ότι οφείλει να συνεργαστεί για να λύσει τα προβλήματα στην περιοχή και έτσι να αποτελέσει μέρος του διαλόγου.
___________________________________________________________________________

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ    ΤΟ    ΝΕΟ    ΤΕΥΧΟΣ     ΑΡ. 49 ΤΗΣ    ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ    ΑΠΟΨΗΣ                                     ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ    ΤΟ    ΝΕΟ  ...

Το νέο blogspot μας - Αρχείο Τευχών "Δημοκρατικής Άποψης":