ΚΥΠΡΙΑΚΟ: ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗ ΛΥΣΗ ΤΟΥ;

ΚΥΠΡΙΑΚΟ: 
ΜΠΡΟΣΤΑ  ΣΤΗ  ΛΥΣΗ  ΤΟΥ;




'Αρθρο του  Γεώργιου  Μιχαηλίδη  (*)     
δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΕΠΟΧΗ – 07/01/2017    





Για δεκαετίες τώρα ακούμε μια φράση κλισέ «Η περίοδος που διανύουμε είναι σημαντική, οι εξελίξεις είναι κρίσιμες για το Κυπριακό». Φαίνεται όμως ότι αυτή τη φορά η φράση και η πραγματικότητα ταυτίζονται, που μας αφήνει ένα αίσθημα συγκρατημένης αισιοδοξίας.     

Τι είναι αυτό που κάνει διαφορετικά τα δεδομένα; Για πρώτη φορά οι Κύπριοι μόνοι τους, μέσα από διαδικασία που οι ίδιοι θέλησαν να είναι κυπριακής ιδιοκτησίας και μετά από πολύχρονη διαβούλευση, φαίνεται να έχουν καταλήξει σε σημαντικές συγκλίσεις, που διαγράφουν μια επικείμενη λύση. 

Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΤΥΧΗ 
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης (και ηγέτης της Ελληνοκυπριακής κοινότητας), και ο κ. Μουσταφά Ακιντζί, ηγέτης της Τουρκοκυπριακής κοινότητας, συζήτησαν εκτενώς τόσο ξεχωριστά, όσο και διασταυρούμενα κάθε ένα από τα  κεφάλαια που απαρτίζουν την εσωτερική πτυχή (διακυβέρνηση, οικονομία, σχέση με την Ε.Ε., εδαφικό, περιουσιακό) και αναφέρουν ότι έχουν επιτευχθεί σημαντικές συγκλίσεις που επιτρέπουν μια συγκρατημένη αισιοδοξία, ότι αυτό το πολύχρονο πρόβλημα βαδίζει προς επίλυση. Τη Δευτέρα 9 Ιανουαρίου ως της 11 Ιανουαρίου 2017, θα συναντηθούν στην Γενεύη οι 2 ηγέτες σε μια προσπάθεια να σμικρυνθεί η απόσταση στα θέματα της εσωτερικής πτυχής του Κυπριακού και να υπάρξει σύγκληση στα εκκρεμούντα βασικά ζητήματα (εδαφικό, υποβολή χαρτών, θέματα διακυβέρνησης, κ.ά.) 

ΣΥΓΚΛΙΣΕΙΣ ΠΟΥ ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΝ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΝ
Οι συγκλίσεις που έχουν επιτευχθεί στις διακοινοτικές συνομιλίες  αποτελούν βελτιώσεις των προβλέψεων του σχεδίου Ανάν, που φαίνεται να πατούν πάνω στην πρόταση Γκάλι του 1992 και τις συγκλίσεις Χριστόφια-Ταλάτ. Εκείνο που έκανε την βασική αλλαγή είναι η ένταξη στην Ε.Ε. και η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού κεκτημένου.

Έτσι κατοχυρώνεται (κάτι που δεν υπήρχε στο σχέδιο Ανάν) η απρόσκοπτη εφαρμογή των βασικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για όλους τους Κύπριους πολίτες, δηλαδή η ελεύθερη εγκατάσταση, διακίνηση, απόκτηση περιουσίας και άσκηση επαγγέλματος σε όλη την επικράτεια της Ομόσπονδης Κυπριακής Δημοκρατίας, ανεξάρτητα συνιστώσας πολιτείας και καταγωγής.

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ
Βελτιωμένες σε σχέση με τις προβλέψεις του σχεδίου Ανάν είναι και οι συγκλίσεις για την εκτελεστική εξουσία, (πχ  κατάργηση του προβλεπόμενου θεσμού του συλλογικού προεδρείου που θα συνοδευόταν με μία αποδυναμωμένη κεντρική εκτελεστική εξουσία χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες).

Οι συγκλίσεις προνοούν δύο συνιστώσες πολιτείας, κάθε μια εκ των οποίων, θα διοικείται από την αντίστοιχη κοινότητα, θα έχει τα δικά της όργανα εξουσίας και αρμοδιότητες ταυτόσημες με εκείνες της άλλης πολιτείας, και οι δύο κοινότητες θα έχουν αποτελεσματική συμμετοχή στα όργανα και τις αποφάσεις της κεντρικής εξουσίας. Οι συγκλίσεις προνοούν όλες τις αναγκαίες αρμοδιότητες της Κεντρικής Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης που κατοχυρώνουν μια ξεκάθαρα ισχυρή κεντρική εξουσία. Ενώ οι αρμοδιότητες των συνιστωσών πολιτειών θα περιορίζονται κυρίως σε θέματα παιδείας, πολιτισμού, δικαστικής εξουσίας, αυτοδιοίκησης, αστυνόμευσης, τοπικής οικονομίας και εμπορίου (λαμβάνοντας υπόψη τους κανονισμούς της Ε.Ε. στα δύο τελευταία). 

Ακόμα οι συγκλίσεις  προβλέπουν Προεδρικό σύστημα με την εκλογή προέδρου - αντιπροέδρου της ομοσπονδιακής Κύπρου με καθολική ψηφοφορία και με απόλυτη πλειοψηφία. Στην υλοποίηση της η αρχή αυτή, προνοεί  διασταυρούμενη και  σταθμισμένη ψήφο των Ε/Κ και των Τ/Κ, ώστε η μεγαλύτερη κοινότητα των Ε/Κ να μην μπορεί να εκλέγει τον Τ/Κ αντιπρόεδρο, αλλά η επιρροή της ψήφου της μίας κοινότητας στην άλλη να είναι ισότιμη αναλογικά. Αυτό θα δημιουργήσει συνέργειες και πολιτική συνεννόηση και θα ενισχύσει τη συνοχή του κράτους. Ακόμα οι συγκλίσεις προνοούν τη δημιουργία ως εκτελεστικού σώματος ενός Υπουργικού Συμβουλίου με 7 Ε/Κ και 4 Τ/Κ.

Ανοιχτό παραμένει το θέμα της περιτροπής της Προεδρίας με εναλλαγή μεταξύ προέδρου – αντιπροέδρου σε αναλογία 2 προς 1 (ένα από τα βασικά θέματα που θα συζητηθεί στην Γενεύη).

Οι συγκλίσεις προνοούν: (α) την δημιουργία Γερουσίας (άνω Βουλής) με ίση εκπροσώπηση των δύο συνιστωσών πολιτειών, και (β) Βουλής Αντιπροσώπων (κάτω Βουλής) με αναλογική αντιπροσώπευση όλων των πολιτών. Κάθε συνιστώσα πολιτεία θα έχει και τη δική της Βουλή, που θα νομοθετεί στα θέματα της αρμοδιότητας της.

Οι συγκλίσεις προνοούν κατά τα πρότυπα του συντάγματος του 1960 ότι θα στελεχώνονται όλα τα άλλα Ομοσπονδιακά σώματα και από τις δύο κοινότητες (δικαστική εξουσία, ομοσπονδιακός κρατικός μηχανισμός, ημικρατικοί οργανισμοί, κλπ) χωρίς βέτο. Δημιουργείται μηχανισμός επίλυσης διαφορών, ώστε να μη παραλύει το κράτος.

Επειδή συμφωνήθηκε η κατοχύρωση και η απρόσκοπτη εφαρμογή των βασικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για όλους τους Κύπριους πολίτες, (δηλαδή η ελεύθερη εγκατάσταση, διακίνηση, απόκτηση περιουσίας και άσκηση επαγγέλματος) σε όλη την επικράτεια της Ομόσπονδης Κυπριακής Δημοκρατίας, οι συγκλίσεις προνοούν την ύπαρξη ανώτατου ορίου άσκησης του δικαιώματος εκλέγειν και εκλέγεσθαι των Ε/Κ που θα κατοικούν στην Τ/Κ συνιστώσα πολιτεία. Όσοι ξεπερνούν το όριο αυτό, θα είναι ετεροδημότες και θα ασκούν τα δικαιώματα εκλέγειν και εκλέγεσθαι στην Ε/Κ συνιστώσα πολιτεία.

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ
Οι συγκλίσεις προνοούν  ότι η Κυπριακή Ιθαγένεια θα δίδεται μόνο από την Κεντρική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση. Επίσης συμφωνήθηκε ότι την ημέρα της λύσης οι Ε/Κ είναι 805 χιλιάδες (όσοι δηλ.  Ε/Κ είναι εγγεγραμμένοι στο αρχείο πληθυσμού) και οι Τ/ Κ θα είναι 220 χιλιάδες (με την πολιτογράφηση αριθμού εποίκων που έχουν για ανθρωπιστικούς λόγους αποκτήσει δεσμούς με την Κύπρο, πχ μικτούς γάμους με Τ/Κ). Επίσης συμφωνήθηκε ότι στο διηνεκές η αναλογία πληθυσμού Ε/Κ και Τ/Κ θα είναι 4 προς 1.  Αυτό αποτελεί μια ακόμα διακριτή βελτίωση από το σχέδιο Ανάν. Η συμφωνία αυτή θα ισχύει για μελλοντικές πολιτογραφήσεις Ελλήνων και Τούρκων, και η πρόνοια αυτή θα επεκτείνεται και στους μετανάστες από Ελλάδα και Τουρκία. Αυτό αποτελεί οριστικό σταμάτημα της πολιτικής του εποικισμού, και είναι η μοναδική παρέκκλιση από το Ευρωπαϊκό κεκτημένο, που κρίθηκε αναγκαία. Υπενθυμίζεται ακόμα ότι στο σχέδιο Ανάν, προβλεπόταν η επιστροφή εποίκων που δεν θα εντάσσονται στα παραπάνω κριτήρια στην Τουρκία. 




ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ Ε.Ε. - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
Οι συγκλίσεις προνοούν ότι η Ομοσπονδιακή Κυπριακή Δημοκρατία θα συνεχίσει με όλα τα θέματα και υποχρεώσεις απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το κεκτημένο θα ισχύει σε όλη την επικράτεια, χωρίς εξαιρέσεις.  Θα υπάρχει μία Κεντρική Τράπεζα και ένα νόμισμα (το ευρώ).

Μεταβατικές πρόνοιες και προσαρμογή στα θέματα της οικονομίας (Τ/Κ τράπεζες, Τουρκική Λίρα, κ.ά.) πρέπει περαιτέρω να προσδιοριστούν, και είναι ένα ακόμα αντικείμενο της συζήτησης στη Γενεύη.

Στρατηγικές δομές: φυσικός πλούτος (στο υπέδαφος και την ΑΟΖ), το FIR, κ.ά. είναι αρμοδιότητα της κεντρικής Κυβέρνησης. Έχει επίσης συμφωνηθεί η κατανομή των πόρων στις συνιστώσες πολιτείες.

Το κόστος της λύσης, είναι μια σημαντικότατη παράμετρος που πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά. Οι συγκλίσεις προβλέπουν ότι η κάθε κοινότητα αναλαμβάνει τα δικά της χρέη από το 1963 και μετά, και τα 17 δις χρέος της Τ/Κ κοινότητας θα αναληφθούν από την Τουρκία, η οποία θα πρέπει να αναλάβει επιπρόσθετες δαπάνες ως η χώρα που έχει εισβάλει στην Κύπρο.

Παράλληλα, από τη λύση θα προκύψουν πολλά οφέλη λόγω σταθερότητας, με την ανάπτυξη του κατασκευαστικού τομέα, την προσέλκυση επενδύσεων, τουρισμού, αξιοποίηση των υδρογονανθράκων.

Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Σε σχέση με τη μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας και κατά πόσον αυτό που συζητείται είναι η μετεξέλιξη ή η κατάργησή της και η δημιουργία ενός νέου κράτους, ας σημειωθεί πως όλες οι γνωματεύσεις που λήφθηκαν από εμπειρογνώμονες παγκόσμιας εμβέλειας και τις οποίες είχαν ζητήσει ο Τάσσος Παπαδόπουλος,  ο Δημήτρης Χριστόφιας αλλά και ο Νίκος Αναστασιάδης, λένε πως η συνέχιση εξασφαλίζεται με τη συμμετοχή του κράτους σε διεθνείς οργανισμούς διακρατικού χαρακτήρα όπως η ΕΕ και ο ΟΗΕ καθώς και με τη συνέχιση των διεθνών συνθηκών που δεσμεύουν το κράτος. Και οι δύο αυτές προϋποθέσεις πληρούνται στην περίπτωση της Κύπρου, και έχει σε αυτά  επιτευχθεί σύγκλιση.

ΤΑ ΤΡΙΑ  “SINGLES
Στις συγκλίσεις επαναλαμβάνεται η αναφορά περί απαγόρευσης ένωσης, διπλής ένωσης ή απόσχισης. Και συμφωνείται ότι στην Ομοσπονδιακή Κυπριακή Δημοκρατία θα  κατοχυρώνεται η ενότητα του κράτους μέσα από μία και μόνη κυριαρχία, μια διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια (τρία “singles”). Μια αναφορά που επίσης αποτελεί βελτίωση από το σχέδιο Ανάν.  

ΤΑ ΑΝΟΙΧΤΑ ΘΕΜΑΤΑ
ΕΔΑΦΙΚΟ - ΧΑΡΤΗΣ: Τα ζητήματα που τώρα συζητούνται είναι «το θέμα του αριθμού των Ελληνοκύπριων προσφύγων που θα επιστρέψουν στις περιοχές  της Ελληνοκυπριακής συνιστώσας πολιτείας σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού» που είναι στενά συνδεμένο με την επιστροφή περιοχών στις οποίες κατοικούσε σημαντικός αριθμός Ελληνοκύπριων (η Ε/Κ πλευρά το έχει οριοθετήσει σε 95 χιλιάδες που είναι άμεσα συνδεμένο με το κόστος της λύσης), επικεντρώνοντας πλέον στην πόλη και τις κοινότητες της Μόρφου.  (Η επιστροφή της περιφραγμένης πόλης της Αμμοχώστου στους νόμιμους ιδιοκτήτες της θεωρείται δεδομένη).

Στο εδαφικό υπάρχει σμίκρυνση της απόστασης, καθόσον στα άλλα δύο κριτήρια του υπάρχει κατανόηση (α) το θέμα του ποσοστού (29,2% από την τουρκοκυπριακή πλευρά και 28,2% από την Ελληνοκυπριακή πλευρά). Και (β) η κατ΄ αρχήν επίσης συμφωνία στο θέμα των ακτογραμμών. Θα δημιουργηθούν περιοχές με ειδικό καθεστώς υπό την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση (Καρπασία, Μαρωνίτες, Κόκκινα).

Η συμφωνία είναι ότι στη Γενεύη θα οριστικοποιηθούν τα παραπάνω, και θα κατατεθεί χάρτης για τα όρια κάθε συνιστώσας πολιτείας. Κάτι που θα συμβεί για πρώτη φορά στην 40χρονη διαπραγμάτευση του Κυπριακού.

ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΟ: Στις συγκλίσεις έχουν προταθεί σειρά κριτηρίων (πέραν των 20) που θα δίδουν θεραπεία  στα τρία βασικά κριτήρια του περιουσιακού: επιστροφή στους νόμιμους ιδιοκτήτες, ανταλλαγή και αποζημίωση. Αυτά τα κριτήρια αφορούν στις Ε/Κ περιουσίες που παραμένουν στην υπό Τ/Κ διοίκηση συνιστώσα πολιτεία (και το αντίστροφο) και όχι στα κατεχόμενα εδάφη ή την νεκρή ζώνη που θα αποδοθεί στην Ε/Κ συνιστώσα πολιτεία ή θα παραχωρηθούν από το έδαφος των Βρετανικών βάσεων (όπου εκεί αυτόματα θα αποδίδονται στους νόμιμους ιδιοκτήτες). Αυτά θα πρέπει να συζητηθούν και να ξεκαθαριστούν στη διαπραγμάτευση των δύο ηγετών στην Γενεύη. Έχει επίσης προβλεφθεί δικαστικός μηχανισμός επίλυσης διαφορών, όταν ο ιδιοκτήτης δεν θα αποδέχεται την προτεινόμενη θεραπεία.

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: Έχει συμφωνηθεί η σύντμηση στο ελάχιστο των χρονοδιαγραμμάτων της επιστροφής εδαφών, και ότι τα υπό προσαρμογή εδάφη θα πρέπει να ανήκουν στην ελληνοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία από τη στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ η συνολική συμφωνία. Το ίδιο ισχύει για τις διευθετήσεις στο περιουσιακό. 
Επίσης έχει συμφωνηθεί άμεση εφαρμογή εντός ελάχιστου χρόνου η δημιουργία των Ομοσπονδιακών οργάνων και σωμάτων. Απομένει ο καθορισμός οδικού χάρτη γι’  αυτά, η συγγραφή Ομοσπονδιακού Συντάγματος και Νομοθεσίας, καθώς και των συνταγμάτων και κανονισμών των συνιστωσών πολιτειών, ώστε να είναι από την πρώτη μέρα η λύση να είναι λειτουργική, βιώσιμη και εφαρμόσιμη.

Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΤΥΧΗ 
Τα ακανθώδη θέματα της ασφάλειας, των εγγυήσεων, της παρουσίας των ξένων στρατευμάτων και η αποχώρηση της κατοχικής Τουρκίας θα αποτελέσει το αντικείμενο της Διάσκεψης για την Κύπρο που θα συνέλθει στις 12 Ιανουαρίου 2017 στη Γενεύη. Εκεί για πρώτη φορά ο θύτης (η κατοχική Τουρκία) θα πρέπει να δώσει απαντήσεις και προτάσεις σε όλα τα παραπάνω, αφού μέχρι τώρα έλεγε ότι πρώτα έπρεπε να λυθούν τα θέματα της εσωτερικής διακυβέρνησης. Απαντήσεις που οφείλει τόσο στο θύμα (Κύπρος) αλλά και τη Διεθνή Κοινότητα (ΟΗΕ, Ε.Ε.) 

Η ΣΥΝΘΕΣΗ & Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Σύμφωνα με το ανακοινωθέν που εξέδωσαν τα Ηνωμένα Έθνη, στη «διάσκεψη θα συμμετάσχουν οι τρεις εγγυήτριες χώρες (Βρετανία, Τουρκία, Ελλάδα), ενώ  μπορούν να προσκληθούν και άλλα μέρη εάν αυτό απαιτηθεί». Αυτό αποτέλεσε αντικείμενο δεκάδων συζητήσεων στον τύπο και μεταξύ πολιτικών δυνάμεων στην Κύπρο με κύρια θέματα την συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, το ρόλο των δύο κοινοτήτων, τη συμμετοχή της Ε.Ε. και των μελών του ΣΑ του ΟΗΕ. 

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει ξεκαθαρίσει ότι θα παρευρεθεί με την διπλή ιδιότητα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και του ηγέτη της Ελληνοκυπριακής κοινότητας, παράλληλα θέτοντας το σαφές και αυτονόητο ότι η οιαδήποτε μεταβολή και κατάργηση της Συνθήκης Εγγυήσεων του 1960 απαιτεί την υπογραφή της Κυπριακής Δημοκρατίας και δεν μπορεί να γίνει ερήμην της. Η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας και των δύο κοινοτήτων στην προηγούμενη αντίστοιχη διαδικασία (Μπούργκενστοκ) δεν έφερε ούτε την κατάργηση ή από-αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ούτε την αναγνώριση και αναβάθμιση του παράνομου αποσχιστικού μορφώματος (που μόνο η Τουρκία αναγνωρίζει). 

Σαφές έχει γίνει ότι θα υπάρξει αντιπροσώπευση της Ε.Ε. με ουσιαστικό ρόλο, αλλά και όσων μελών του Σ.Α. του ΟΗΕ το επιθυμούν, αφού άλλωστε η Διάσκεψη τελεί υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. 



ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ
Βασική αρχή για την επίλυση των θεμάτων Ασφάλειας στην Κύπρο (και η μη επανάληψη των τραγικών καταστάσεων όπως εκείνες του 1963-1974 σε βάρος των Τ/Κ ή της εισβολής – κατοχής του 1974 σε βάρος των Ε/Κ) είναι ότι η ασφάλεια της μίας πλευράς δεν μπορεί να είναι σε βάρος της ασφάλειας της άλλης.

Για τους Ε/Κ κρίσιμο σημείο είναι η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων, η παρουσία ξένων στρατών και η κατάργηση των επεμβατικών δικαιωμάτων οιασδήποτε τρίτης χώρας που απορρέει από τη Συνθήκη Εγγυήσεων. 

Για τους Τ/Κ η μη δυνατότητα σε οιανδήποτε εξτρεμιστική ομάδα ή την άλλη πλευρά να επιβληθεί με τη βία. 

Η αποστρατικοποίηση, που είχε περιγραφεί στις συμφωνίες Μακαρίου-Ντενκτάς και Κυπριανού-Ντενκτάς, αποτελεί διέξοδο. Η δημιουργία της Τ/Κ συνιστώσας πολιτείας με αρμοδιότητες τοπικής διακυβέρνησης, αστυνόμευσης και δικαστικής εξουσίας αποτελεί ένα ακόμα εχέγγυο ασφάλειας για την Τ/Κ κοινότητα. 

Η αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων της Τουρκίας αποτελεί εχέγγυο ασφάλειας για την Ε/Κ κοινότητα. 

Ο αναχρονισμός της Συνθήκης Εγγυήσεων (κατάλοιπο της περιόδου της αποικιοκρατίας που δεν υπάρχει πλέον σχεδόν πουθενά, με τρανταχτή εξαίρεση το Κόσοβο) πρέπει να καταργηθεί και μαζί της η στρατιωτική παρουσία και τα όποια επεμβατικά δικαιώματα, ως το κοινό εχέγγυο ασφάλειας και για τις δύο κοινότητες. Η θέση που πήρε η Ελλάδα στο θέμα αυτό, αρνούμενη να συμμετέχει σε συνέχιση της Συνθήκης Εγγυήσεων και τη διατήρηση στρατευμάτων (ΕΛΔΥΚ, ΤΟΥΡΚΔΥΚ) είναι σαφής και ξεκάθαρη. Θέση που ασπάζονται και μια σειρά χώρες (Ρωσία, Γαλλία, κ.ά.) και διακρατικοί οργανισμοί (Ε.Ε. που δεν μπορεί να δεχθεί χώρα μέλος της να τελεί υπό κηδεμονία τρίτων χωρών μη μέλη της). 

Σε αυτά πρέπει σαφώς να μιλήσει και τοποθετηθεί για πρώτη φορά η Τουρκία. Και να αποδείξει την πραγματική βούληση της για επίλυση. 

Πολλά μπορεί να προταθούν ως αντιστάθμισμα. Πχ δημιουργία διεθνούς αποτρεπτικής-αστυνομικής δύναμη σε μια αποστρατικοποιημένη Κύπρο (που θα αποτρέπει επεισόδια, εξωτερικές απειλές, και θα επιτηρεί την εφαρμογή των συμφωνηθέντων). Μια τέτοια  δύναμη μπορεί να προκύψει από αλλαγή του ρόλου και των όρων εντολής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Πρέπει να τονισθεί όπως και στην ΟΥΝΦΙΚΥΠ η μη συμμετοχή προσωπικού από Τουρκία και Ελλάδα. 

Μια άλλη είναι η Ελληνική πρόταση για τριμερές σύμφωνο φιλίας και συνεργασίας Τουρκίας, Ελλάδας και Κύπρου. 

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Η υλοποίηση των συμφωνηθέντων, εφόσον και όταν συμφωνηθούν, θα απαιτήσουν μια μεταβατική περίοδο εφαρμογής τους (αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων, αποστρατικοποίηση,  εγκατάσταση διεθνούς αποτρεπτικής-αστυνομικής δύναμης. Τα χρονοδιαγράμματα πρέπει να είναι σύντομα και να μη γεννήσουν νέα προβλήματα.

Σημαντικός εδώ ο ρόλος του ΣΑ του ΟΗΕ, που πρέπει με βάση τον Καταστατικό χάρτη να δώσει εγγυήσεις εφαρμογής τόσο της μεταβατικής περιόδου, όσο και γενικότερα της λύσης. 

Η Διάσκεψη στις 12 Ιανουαρίου, 2017, δεν είναι το τέλος της διαδικασίας, αλλά το ξεκίνημα για το ξετύλιγμα του κουβαριού σε αυτά τα πολύπλοκα θέματα. Δεν πρέπει να επιτραπεί να γίνουν οιεσδήποτε παρεκτροπές, και με επιμονή και υπομονή να εξασφαλισθεί η συμμόρφωση της Τουρκίας σε διεθνείς αρχές στις διακρατικές σχέσεις. Ακόμα και αν χρειαστεί η επανάληψη της. 

 (*) Γεώργιος Μιχαηλίδης,
είναι ο Ε/Κ συντονιστής της
Δικοινοτικής «Πλατφόρμας Ενωμένη Κύπρος»
των Αποδήμων Κυπρίων
(Ελλάδα, Τουρκία, Βρετανία, Γερμανία, Τσεχία, Αυστραλία)
και συμμετέχει στις Κυπριακές παροικιακές οργανώσεις στην Ελλάδα.

ΕΠΟΧΗ – 07.01.2017:

____________________________________________________________________________

Συζήτηση για τα Ομοσπονδιακά συστήματα και τη ΔΔΟ [Αθήνα - 08/12/2016]

Συζήτηση  για  τα  Ομοσπονδιακά  συστήματα  και  τη  ΔΔΟ    

[Αθήνα - 08/12/2016]





Συζήτηση με το θέμα «Ομοσπονδιακά συστήματα και η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία ως η επιδιωκόμενη πολιτειακή δομή στην Κύπρο» διοργάνωθηκε στην Κυπριακή Εστία στην Αθήνα εγκαινιάζοντας σειρά ενημερωτικών εκδηλώσεων για το ίδιο θέμα που θα ακολουθήσουν.

Την εκδήλωση άνοιξε με μια μικρή ιστορική αναδρομή της πορείας του Κυπριακού από τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μέχρι σήμερα.

Στη συνέχεια, το λόγο πήρε η Σταύρη Καλοψιδιώτου, μέλος της ΚΕ του ΑΚΕΛ, Νομικός Διεθνολόγος, η οποία αφιέρωσε την παρέμβασή της στην παρουσίαση των Ομοσπονδιακών Συστημάτων ανά τον κόσμο. Σημείωσε ότι σήμερα στον κόσμο υπάρχουν 193 κράτη, και το κάθε ένα έχει την ευθύνη της μορφής του. Η μορφή αυτή διακρίνεται, όπως τόνισε, από το πολιτικό καθεστώς, δηλαδή τον τρόπο άσκησης εξουσίας, από το πολίτευμα, δηλαδή από τον τρόπο δημιουργίας και λειτουργίας των οργάνων εξουσίας κάθε κράτους (από το αν είναι κοινοβουλευτική και προεδρική δημοκρατία) και από την πολιτειακή δομή του κάθε κράτους, δηλαδή τρόπος εδαφικής διαίρεσης και οργάνωσης του κράτους. Και οι μορφές είναι δύο: το ενιαίο κράτος ή η ομοσπονδία.





Η Σταύρη Καλοψιδιώτου τόνισε ότι 40 μόνο κράτη είναι ομοσπονδίες στον κόσμο αλλά σε αυτά ζει 40% συνολικού πληθυσμού και προσέθεσε ότι η Συνομοσπονδία δεν είναι κράτος, αποτελείται από κράτη, σημειώνοντας ότι πρόκειται περί αναχρονισμού και γι αυτό δεν υπάρχουν πια συνομοσπονδίες. Όπως ανέφερε στο διεθνές δίκαιο δεν υπάρχει ένα κοινό μοντέλο ομοσπονδίας αλλά υπογράμμισε ότι η εξωτερική πολιτική, η δημοσιονομική πολιτική και η πολιτική της ασφάλειας είναι κατ’ αποκλειστικότητα ομοσπονδιακές αρμοδιότητες. Τέλος, σημείωσε, ότι η δημιουργία ομοσπονδίας προκύπτει από τέσσερις βασικούς λόγους: την γεωγραφική έκταση, οικονομικούς, ιστορικούς ή εθνικούς λόγους, με την Κύπρο να εμπίπτει στην τέταρτη περίπτωση.

Στη δική του παρέμβαση, ο Τουμάζος Τσιελεπής, νομικός διεθνολόγος, μέλος του ΠΓ του ΑΚΕΛ, παρουσίασε τους λόγους για τους οποίους σήμερα γίνεται συζήτηση για ομοσπονδία ενώ δεν γινόταν προ του 1974, λέγοντας ότι το κυριότερο είναι ότι δεν ήταν τότε εφικτό δεδομένου ότι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι ήταν διάσπαρτοι σε όλο το νησί, καθώς η συγκρότηση ομοσπονδίας προαπαιτεί και κάποιο σαφή εδαφικό διαχωρισμό.


Στην περίπτωση της Κύπρου, η ομοσπονδία πρέπει να έχει τα κοινά χαρακτηριστικά όλων των ομοσπονδιών, τόνισε, δηλαδή δύο περιφέρειες, με δικά τους όργανα εξουσίας (βουλή, κυβέρνηση, δικαστήρια), πρέπει επίσης να υπάρχει και διαχωρισμός αρμοδιοτήτων. Μόνη κυρίαρχη είναι η κεντρική εξουσία, και η ομοσπονδία έχει μία διεθνή προσωπικότητα, μία εκπροσώπηση προς τα έξω, μία και μόνη κυριαρχία. Οι δύο πολιτείες, σημείωσε, θα μπορούν να υπογράφουν πολιτιστικές και εμπορικές συμφωνίες, οι δεύτερες εξαιρετικά περιορισμένες λόγω και ΕΕ. Και προσέθεσε ότι η ομοσπονδιακή ιθαγένεια θα συνοδεύεται από την ιδιότητα του πολίτη της μίας ή της άλλης συνιστώσας πολιτείας, είναι συμπληρωματική.

Ο Τουμάζος Τσιελεπής αναφέρθηκε και στις ιδιαιτερότητες μιας Κυπριακής Ομοσπονδίας: τη Διζωνικότητα, τη δικοινοτικότητα και την πολιτική ισότητα εξηγώντας την κάθε μία με σειρά παραδειγμάτων. Έκλεισε το συγκεκριμένο θέμα τονίζοντας ότι το δίλημμα δεν είναι ομοσπονδία ή ενιαίο κράτος, είναι ομοσπονδία ή διχοτόμηση και στόχος είναι μια Κύπρος, ενωμένο, διζωνικό, δικοινοτικό ομοσπονδιακό κράτος – μέλος της ΕΕ.

Στην εκδήλωση. η οποία ολοκληρώθηκε με πλούσια συζήτηση με ερωτήσεις και απαντήσεις.

Στη συνέχεια, έδωσε συνοπτικά μια εικόνα της φάσης στην οποία βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις κάνοντας πιο εκτεταμένη αναφορά στις τελευταίες εξελίξεις στο Μον Πελεράν και στη διαπραγμάτευση που έγινε επί του εδαφικού.

Στις συζητήσεις στο «Μον Πελεράν 1», δεν απέβησαν όλα άκαρπα. Σε θέματα όπως η διακυβέρνηση, η οικονομία και τα θέματα Ε.Ε., υπήρξαν αποτελέσματα. Στα δύο από τα τρία κριτήρια του εδαφικού υπήρξε επίσης πρόοδος. Δεν υπήρξε όμως ικανοποιητική σύγκλιση στο θέμα που αφορούσε τους πρόσφυγες που εκτοπίστηκαν το 1974.

Στο «Μον Πελεράν 2» «σκοντάψαμε» πράγματι σε αυτό το κριτήριο. Έγιναν μια σειρά λάθη από πολλές πλευρές. Φτάσαμε σε ένα είδος αδιεξόδου, που υπήρχε ο κίνδυνος κάθε 24ωρο που περνούσε να προκύψει ένα νέο «ατύχημα», το οποίο αυτή τη φορά θα ενταφίαζε οριστικά την προσπάθεια που ξεκίνησε το 2008.

Ο τρόπος που επέλεξαν οι δύο ηγέτες είναι γνωστός, με αυτόν έχουμε να κάνουμε. Ανεξαρτήτως των επιφυλάξεων που ο καθένας μπορεί να έχει και των κινδύνων, είναι σημαντικό τώρα να πάμε στη διαδικασία με καθαρό μυαλό, να τη στηρίξουμε, να ξέρουμε τι θέλουμε σε επίπεδο διαδικασίας και ουσίας. Επιβάλλεται όσο ποτέ άλλοτε μια ξεκάθαρη κοινή «γραμμή» Αθήνας και Λευκωσίας.

Η Ελλάδα εμπλέκεται στο θέμα της ασφάλειας με συμβατικό τρόπο. Χωρίς ξεκάθαρη εικόνα για το τι επιδιώκουμε μπορεί να προκύψει αδιέξοδο, ακόμα και διαδικαστικής φύσης.

Πάντοτε λέγαμε ότι πρέπει να λυθούν οι εσωτερικές πτυχές του Κυπριακού και ακολούθως να πάμε στη διάσκεψη με αποκλειστικό αντικείμενο το θέμα της ασφάλειας.

Αφενός δεν μπορούμε να συζητούμε τα εσωτερικά μας σε μια διεθνή διάσκεψη. Και αφετέρου όσο αυξάνονται τα άλυτα ζητήματα τόσο λιγοστεύουν οι πιθανότητες μιας θετικής κατάληξης.

Δεν θέλουμε να φύγουμε από μια διάσκεψη χωρίς αποτέλεσμα, καταλαβαίνετε τι θα σήμαινε αυτό. Δεν έγινε αυτό κατορθωτό, έγιναν λάθη στο Μον Πελεράν, νομίζω πως εκεί θα μπορούσε να υπάρχει μια ακτίνα σύγκλισης που να επιτρέψει την κατάληξη. Τώρα δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη διαδικασία. Πρέπει να λυθούν τα ζητήματα και να αξιοποιήσουμε τον χρόνο μπροστά μας.

Η τουρκοκυπριακή πλευρά λέει ότι η διάσκεψη πρέπει να είναι πενταμερής. Η άλλη πλευρά θεωρεί ότι πρέπει να είναι πολυμερής. Πού θα καταλήξουμε;

Αυτό το ζήτημα, που μοιάζει εκ πρώτης όψεως διαδικαστικό, μετατρέπεται σε ουσιαστικό. Κάθε πλευρά στο συγκεκριμένο ζήτημα έχει μια «κόκκινη γραμμή», όχι κόκκινη σαν αυτές που ακούμε από «μπαλκόνια» ή άμβωνες.

Η δική μας η πλευρά, απολύτως δικαιολογημένα, δεν θα δεχτεί απο-αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας πριν από τη λύση, γιατί θέλουμε συνέχεια του κράτους. Η Τουρκία δεν πρόκειται να δεχτεί να αναγνωρίσει de jure την Κυπριακή Δημοκρατία πριν από τη λύση.

Το πρόβλημα με τη διαδικασία όπως την προτείνει η τουρκική πλευρά είναι το εξής: Αν απουσιάζει από τη διάσκεψη η Κυπριακή Δημοκρατία και βρίσκονται απλά οι δύο κοινότητες, τότε υπάρχει πρόβλημα αναγνώρισης. Άρα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.

Από την άλλη, μια διάσκεψη με την παρουσία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Κυπριακής Δημοκρατίας, των δύο κοινοτήτων και των εγγυητριών δυνάμεων «σκοντάφτει» στο ότι στην πραγματικότητα συνεπάγεται de jure αναγνώριση από την Τουρκία.

Ούτε αυτό μπορεί να γίνει. Πρέπει, όμως, να είναι εκεί το Συμβούλιο Ασφαλείας, αφού από εκεί περιμένουμε ένα ψήφισμα που να υιοθετεί τη λύση, να δίνει εχέγγυα εφαρμογής της, που να εγκαθιδρύει μια ειρηνευτική δύναμη με καθαρούς όρους εντολής. Πρέπει να είναι εκεί και η Ε.Ε. για λόγους κεκτημένου.

Συνεπώς, πρέπει να βρεθεί η σωστή μορφή, κατά την οποία ο καθένας θα μπορεί να διατηρήσει τη θέση του. Σε αντίθετη περίπτωση, θα οδηγηθούμε σε διαδικαστικό αδιέξοδο και κάτι τέτοιο θα ήταν τραγωδία.

Τα τουρκικά στρατεύματα, τα κατοχικά στρατεύματα, πρέπει σαφώς να αποχωρήσουν. Αυτό δεν είναι δυνατόν να γίνει μέσα σε μια μέρα, θα θεωρηθεί άτακτη υποχώρηση. Πρέπει να γίνει σε ένα τακτό χρονικό διάστημα με αρχή και τέλος, σε ένα λογικό χρονικό πλαίσιο, όχι δεκαετίας και βάλε.

Πρέπει, όμως, να απαντήσουμε στο επιχείρημα της τουρκοκυπριακής πλευράς, που λέει «εμάς ποιος θα μας προστατέψει αν αύριο επικρατήσει μια ακραία κατάσταση – θυμάστε τι έγινε το διάστημα 1963-1974». Χρειαζόμαστε λοιπόν και μια ειρηνευτική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών, βεβαίως με αρχή και τέλος.

Όταν εξομαλυνθεί η κατάσταση, κανείς δεν θα τα θυμάται αυτά. Επικαλούμαι και το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι εδώ και δεκατρία χρόνια που έχουν αρθεί σχετικά οι περιορισμοί στη διακίνηση, δεν έχει συμβεί κάτι μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Αυτό αποδεικνύει περίτρανα ότι μπορούμε να συμβιώσουμε άνετα με τους συμπατριώτες μας Τουρκοκύπριους και όλοι μαζί να ελπίζουμε ότι θα αφήσουμε τις κακές συνήθειες στο παρελθόν.


__________________________________________________________________________________

Νιαζί Κιζίλγιουρεκ: «Πατρίδα είναι η συνείδηση, όχι οι ρίζες»

Νιαζί  Κιζίλγιουρεκ:  «Πατρίδα  είναι  η  συνείδηση,  όχι  οι  ρίζες»

ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ - Δευτέρα, 01 Φεβρουαρίου 2016   



Καθώς προετοιμαζόμουν για τη συνέντευξη, συνειδητοποίησα πως, αν και ηλικιακά μας χωρίζουν μόλις τέσσερα χρόνια, είναι σαν να μη μεγαλώσαμε στην ίδια χώρα. Τον συνάντησα, λοιπόν, για να τον ακούσω. Γιατί ο κύριος καθηγητής έχει κάποια πολύ ενδιαφέροντα πράγματα να πει, χωρίς να θέλει κατ’ ανάγκην να είναι αρεστός σε όλους.   

Από τον Σταύρο Χριστοδούλου   
Φωτο: Δημήτρης Βαττής   




Από το χωριό που γεννηθήκατε, την Ποταμιά, έχετε μνήμες; Όχι, δεν είχα. Εκ των υστέρων ασχολήθηκα πολύ με το χωριό. Η Ποταμιά για μένα, ξέρεις, συμβολίζει την παραδοσιακή Κύπρο. Την ονομάζω «pre-εθνικιστική Κύπρο», γιατί οι άνθρωποι είχαν μια φυσική αλληλεγγύη μεταξύ τους.
 
Τα περί ειρηνικής συμβίωσης δεν είναι ένα σχήμα που επινοήσαμε για να νιώθουμε πιο καλά; Υπάρχουν δύο επίσημες αφηγήσεις. Η ελληνοκυπριακή, που λέει ότι ζούσαμε μια χαρά, και η τουρκοκυπριακή, που ισχυρίζεται ότι ζούσαμε πάντα με εχθρότητα. Και οι δύο είναι λάθος. Οι διαμάχες για το μέλλον της Κύπρου έχουν τις ρίζες τους πάρα πολύ νωρίς -από τις αρχές του 20ού αιώνα- και ξεκινούν από την ελίτ.
 
Είχαν ιστορικό βάθος λέτε... Πολιτικό βάθος. Δεν ήταν θέμα διαφωνίας ταυτότητας, κουλτούρας ή θρησκείας μεταξύ των ανθρώπων. Ήταν πολιτική διαφωνία για το μέλλον της Κύπρου. Η μια πλευρά θεωρούσε δίκαιο την ένωση με την Ελλάδα και η άλλη αντιδρούσε με φόβο απέναντι σ' αυτό.
 
Γιατί είπατε πριν ότι η διένεξη αφορούσε στην ελίτ; Η Ποταμιά ήταν ένα τέτοιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Στο χωριό λίγοι ήξεραν γράμματα, οι περισσότεροι ήταν αγρότες, όπως η οικογένειά μου, από παππού ως προπάππο. Πριν να φτάσουν λοιπόν οι άνθρωποι των γραμμάτων και οι μεγάλες ιδέες τους στην ύπαιθρο, οι χωριανοί ήσαν άνθρωποι απλοί. Υπήρχε καθημερινή αλληλεγγύη, ο ένας έπαιρνε το κοπάδι του άλλου, ήταν στις γιορτές και στους γάμους μαζί. Ένταση δεν υπήρχε, επειδή δεν είχαν φτάσει ακόμα όλα αυτά τα ρεύματα του εθνικιστικού οράματος. 

Υπήρχε πρόσμιξη των δύο κοινοτήτων; Στην Ποταμιά ήτανε δίγλωσσοι οι άνθρωποι. Όχι μόνο οι Τουρκοκύπριοι μιλούσαν ελληνικά, που ήταν και το αναμενόμενο, αλλά και οι Ελληνοκύπριοι μιλούσαν καλά τουρκικά. Επίσης, υπήρχαν σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Σχέσεις οικογενειακές... Εγώ όταν έμαθα για παράδειγμα, μετά από πολλά χρόνια, ότι αυτοί που επισκέπτονται τη γιαγιά μου είναι ξαδέλφια της και ονομάζονται Κώστας και Ελισάβετ, αναρωτήθηκα πώς μπορεί να είναι συγγενείς μας. Έτσι έμαθα ότι είναι τα παιδιά του θείου μου του Δημήτρη, που ήταν ο αδελφός της γιαγιάς μου.

Και πότε αλλάζει αυτό; Το πράγμα χαλάει από τη δεκαετία του '50, όταν οι ελίτ διεκδικούν δυναμικά εθνικούς στόχους και καλούν τον κόσμο ν' ανταποκριθεί. Η ΕΟΚΑ είναι ένοπλος αγώνας με κινητοποίηση του λαού. Η ΤΜΤ ιδρύεται για την υπόθεση της διχοτόμησης. Έτσι, οι απλοί άνθρωποι αποκτούν εθνική συνείδηση και βγαίνουν από την κοινωνική τους ταυτότητα, που είναι αγρότες σε συνεργασία. Έτσι προέκυψε η σύγκρουση που οδήγησε στην προσφυγοποίησή μου, σε ηλικία τεσσάρων χρονών, τον Φεβρουάριο του '64. Κι έτσι καταλήξαμε στο γκέτο της Λουρουτζίνας.
 
Οφείλω να σας πω ότι, αν και σχεδόν συνομήλικοι, δεν μπορεί να συλλάβει το μυαλό μου την εικόνα του γκέτο. Το καταλαβαίνω. Γενικά στην ελληνοκυπριακή συλλογική μνήμη απουσιάζουν εντελώς οι εμπειρίες των Τουρκοκυπρίων από τη δεκαετία του '60. Ειδικά από το '64 και μετά, πού ζούσαν και κυρίως πώς ζούσαν.
 
Πώς ζούσατε λοιπόν; Σκέψου ότι ξαφνικά για μας η χώρα Κύπρος δεν υπήρχε. Υπήρχε ουσιαστικά μια φυλακή, από την οποία δεν μπορούσες να βγεις έξω. Το έξω ήταν ο Έλληνας, ο εχθρός που σε απειλούσε, και μέσα ήταν ο Τούρκος πασάς που σε κυβερνούσε. Και τους φοβόσουν και τους δύο.

Υπήρχε το στοιχείο του εθνικού φανατισμού; Πώς δεν υπήρχε; Ο Τούρκος ο πασάς ήταν εκεί και συμβόλιζε τον τουρκικό εθνικισμό. Αλλά και το εκπαιδευτικό σύστημα, τα σχολεία, έκτιζαν αυτή την τεχνητή συνείδηση συστηματικά. Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι δεν ήξερες πού ζούσες. Διότι δεν έβγαινες έξω. Ζούσαμε σε ένα νησί χωρίς θάλασσα! Δεν υπήρχε ελεύθερη διακίνηση έξω από το γκέτο από το '64 μέχρι το '69.
 
Άρα, εσείς μέχρι ποια ηλικία ζήσατε σε αυτόν τον περίκλειστο χώρο; Από το '64 είχα φτάσει δέκα χρονών και δεν ήξερα τι είναι η Κύπρος. Αυτή ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα εμπειρία από κάθε άποψη. Γιατί από τη μια υπήρχε ο Τούρκος αξιωματικός που επέβαλλε την τάξη, αλλά από την άλλη οι χωριανοί μεταξύ τους μιλούσαν ελληνικά. Εγώ, για να καταλάβεις, στη γειτονιά της Λουρουτζίνας άκουγα ελληνική μουσική. Τον Καζαντζίδη τον έμαθα εκεί, στο τζούκμποξ που τον άκουγαν οι μεγάλοι. Ο Τούρκος ο πασάς έβαζε πρόστιμο για κάθε ελληνική λέξη ένα σελίνι, όμως οι πολίτες δεν μπορούσαν να μη μιλήσουν ελληνικά, αφού αυτή ήταν η κυρίαρχη γλώσσα.
 
Στο πατρικό σας πότε επιστρέψατε; Μετά, όταν άνοιξαν οι πόρτες, και η γιαγιά και ο παππούς γυρίσανε στη φάρμα. Τότε άρχισα κι εγώ να βγαίνω από το γκέτο για να τους επισκεφθώ και πήγα στην Ποταμιά. Στο σπίτι που γεννήθηκα. Πρώτη φορά το είδα, νομίζω, το '71-'72. Και μόλις το κοίταξα, αντιλήφθηκα ότι δεν έχω καμία σχέση μ' αυτό το σπίτι. Δεν είναι σπίτι μου, είπα. Αυτό δεν έχει καμιά σχέση με μένα.

Παράξενο να το λέτε αυτό… Γιατί το να γεννηθείς κάπου δεν λέει τίποτα. Τα βιώματά σου είσαι εσύ. Όσα θυμάσαι. Η μνήμη είναι η ταυτότητα. Εγώ δεν είχα καμιά μνήμη. Άρα, δεν με άγγιζε... Κάποια στιγμή, θυμάμαι, μετά το '70, υπήρχε μια χαλάρωση και κάποιοι πρόσφυγες από την Ποταμιά έφυγαν από τη Λουρουτζίνα για να γυρίσουν στο χωριό. Άκουγα τους γονείς μου να συζητούν αν θα επιστρέψουμε και τρόμαξα με την ιδέα ότι θα πάμε πίσω. Αυτό το πίσω με τρόμαζε. Ο ξεριζωμός, λοιπόν, με βοήθησε να μην κοιτάξω ποτέ πίσω. Έτσι αντιλήφθηκα ότι η πατρίδα είναι η συνείδηση, όχι οι ρίζες.

Η πατρίδα δεν είναι καταγεγραμμένη στο DNA μας; Όχι. Στην πραγματικότητα πατρίδα είναι εκεί που ζεις και συναναστρέφεσαι ελεύθερα με τους άλλους ανθρώπους. Έχει να κάνει με το πού ασκείς τα δικαιώματά σου, πού είσαι ελεύθερος. H πατρίδα είναι λευτεριά και δημοκρατικά δικαιώματα του πολίτη. Δεν είναι μια ρομαντική αναφορά.

Η πατρίδα Κύπρος, έτσι όπως εσείς τη βιώσατε ως παιδί, είχε ρατσισμό; Βεβαίως και είχε. Μετά το '64 η Κύπρος ήταν ουσιαστικά μια ελληνοκυπριακή πολιτεία με μια τουρκική κοινότητα η οποία δεν ασκούσε δικαιώματα. Γι' αυτό έχανες και την αίσθηση της πατρίδας. Δεν ασκούσες δικαιώματα. Ούτε ψήφιζες, ούτε σε ψήφιζαν, ούτε είχες λέγειν. Οι σχέσεις των κοινοτήτων λοιπόν δεν ήσαν καθόλου ίσες. Από την άλλη, υπήρχε μια εθνικιστική τουρκοκυπριακή ηγεσία, η οποία στένευε τη ζωή πάρα πολύ. Δεν ήθελε καμιά επικοινωνία με Ελληνοκύπριους και ήθελε να κρατήσει την προοπτική της διχοτόμησης τραβώντας τους Τουρκοκύπριους εκτός της ενσωμάτωσης. Αυτή ήταν η σύνθεση της εξουσίας στην Κύπρο.

Πραγματικά πιστεύετε ότι υπάρχει η δυνατότητα να γίνει αντικειμενική καταγραφή της ιστορίας, από τη στιγμή που το αφήγημα είναι βιωματικό;  Αυτή τη στιγμή εμείς δεν κάνουμε ιστορία. Μιλάμε για τα βιώματά μας. Η έκφραση βιωμάτων δεν έχει καμιά σχέση με την ιστοριογραφία. Μπορεί να είναι ένα μικρό μέρος της ιστορίας. Η δουλειά της ιστορίας είναι να καταγράψει τα γεγονότα όπως πραγματικά έχουν συμβεί. Ο καλύτερος όμως ιστορικός κατά τη γνώμη μου είναι αυτός που έχει επίγνωση ότι δεν μπορεί να είναι απόλυτα αντικειμενικός, όχι λόγω των βιωμάτων του, αλλά λόγω των ιδεολογικών του προσεγγίσεων και των επιλογών που έχει κάνει.

Σας έθεσα το θέμα της αντικειμενικής καταγραφής της ιστορίας γιατί φτάνοντας στο 1974 πια, διερωτώμαι αν όλα όσα έγιναν πριν δικαιολογούν τον συμψηφισμό στη βία. Να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Καταρχάς, να πω ένα πραγματικό γεγονός. Οι Τουρκοκύπριοι, όταν ξεκίνησε η εισβολή, ήταν στην τρελή χαρά. Στην τεράστια πλειοψηφία τους. Μάλιστα, εγώ διαπιστώνω και γράφω ότι οι περισσότεροι είχαν και χαιρεκακία για τη μεγάλη καταστροφή που βίωσαν οι Ελληνοκύπριοι. Και, βεβαίως, υπήρχαν και αισθήματα εκδίκησης για τη δεκαετία του '60. Εκ των υστέρων οι Τουρκοκύπριοι, στα χρόνια που ακολούθησαν την εισβολή, κατάλαβαν ότι αυτή η «ειρηνευτική επιχείρηση» ούτε ειρηνική ήτανε, ούτε ελευθερία των Τουρκοκυπρίων σήμαινε.

Η δική σας η εμπειρία με την εισβολή ποια ήταν; Όταν τέλειωσε η εισβολή, ήμουν στη Λουρουτζίνα. Τους μαθητές που έπρεπε να πάνε στο λύκειο μάς πήγανε στη Λευκωσία. Ήταν η πρώτη φορά που έφευγα από την οικογένειά μου. Το σχολείο στη Λευκωσία ήταν φοβερή εμπειρία... Κοιμόμουν μάλιστα εκεί και θυμάμαι ότι τη νύχτα ακούγαμε τις σφαίρες. Πειθαρχία δεν υπήρχε, το χάος του πολέμου συνεχιζόταν ακόμα. Τότε πήρα επιστολή από την οικογένειά μου, για να πάω να γιορτάσω την πρωτοχρονιά μαζί τους. Ήταν Δεκέμβρης του '74. Μου έγραψαν να πάω στο καινούριο τους σπίτι: «Το χωριό ονομάζεται Αργάτζι και ο αριθμός του σπιτιού μας είναι Β47». Έτσι έγραφαν. Μέχρι τότε δεν είχα ξανακούσει ούτε για το Αργάτζι, ούτε για τη Μόρφου. Ήμουνα παιδί του γκέτο και δεν είχα δει ούτε χάρτη της Κύπρου.

Και φτάνετε στο Β47 λοιπόν… «Καλώς ήρθες» είπαν οι γονιοί μου. Λέω «Μα πού ήρθα; Αυτό δεν είναι σπίτι μου». Με είχαν προβληματίσει οι φωτογραφίες των Ελληνοκυπρίων που ήταν ακόμα στα ντουβάρια και για πρώτη φορά αναρωτήθηκα τι γίνεται. Εγώ ήμουν πρόσφυγας τόσα χρόνια. Τώρα αυτοί οι άνθρωποι έχουν γίνει πρόσφυγες. Σε τέτοιες κρίσιμες στιγμές οι άνθρωποι συμπεριφέρονται διαφορετικά. Ο ένας πάει για εκδίκηση, ο άλλος πάει για empathy, με την έννοια ότι κατανοεί και μπαίνει στη θέση του άλλου.

Αισθάνεστε ότι αυτό ήτανε τομή στη ζωή σας; Ακριβώς, και το χρωστάω αυτό στους Ελληνοκύπριους που γνώρισα πριν, αυτούς που με βοήθησαν να ξεπεράσω τα εθνοτικά στερεότυπα. Εκ των υστέρων αντιλήφθηκα ότι ένα από τα σημαντικά προβλήματα της Κύπρου είναι η έλλειψη empathy. Ο καθένας ξέρει τον δικό του πόνο, που μπορεί να εξελιχθεί και σε ρεβανσισμό ή μνησικακία.


Ενώ εσείς; Από πολύ νωρίς ξεκίνησα αμφισβητώντας την εισβολή, με έναν προβληματισμό για το τι γινόταν τότε στην Κύπρο. Πρόσφυγες αυτοί, πρόσφυγες εμείς, ο στρατός στη μέση. Δεν ήτανε ελευθερία αυτό. Αυτός ο προβληματισμός με οδήγησε, όταν τελείωσα το λύκειο, στη Μόρφου το '77, να εγκαταλείψω την Κύπρο για τη Δυτική Γερμανία, όπου σπούδασα κοινωνικές και πολιτικές επιστήμες.  

Απ' εκεί κι έπειτα ανήκετε πια στη γενιά των διανοουμένων του '74… Από τη γενιά του '74, όπως ονομάζεται σήμερα, διαμορφώθηκε μια διανόηση που αμφισβήτησε την εισβολή. Έτσι δημιουργήθηκε η λογοτεχνία της ειρήνης. Το 1985 βρεθήκαμε όλοι στο Λονδίνο, η διανόηση της εποχής, και κάναμε το πρώτο βιβλίο, που δημιούργησε πολύ μεγάλη εντύπωση. Το ονομάσαμε «Η τουρκοκυπριακή ταυτότητα στη λογοτεχνία». Έθετε υπό αμφισβήτηση την Τουρκία ως μητέρα-πατρίδα και έλεγε ότι η Κύπρος είναι η μητέρα-πατρίδα μας.

Η διανόηση, με ένα ακροατήριο κυρίως αριστερό, δεν ήταν μειοψηφία; Δεν θα το έλεγα αυτό. Αν ο μεγαλύτερος ποιητής της Τουρκίας είναι ο Ναζίμ Χικμέτ και είναι κομμουνιστής, τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι τον διαβάζουμε όλοι, αριστεροί και δεξιοί. Υπήρχαν ευαισθησίες στην κοινωνία για να αναδειχθούν ποιητές όπως η Γιασίν, ο Χικμέτ, ο Ντεμιράγ, που παραμένουν οι μεγαλύτεροι ποιητές μέχρι σήμερα. Της κοινότητας ποιητές, όχι του εαυτού τους.

Η τουρκοκυπριακή κοινότητα άλλαξε ρότα στα χρόνια που ακολούθησαν την εισβολή; Σύντομα αισθάνθηκαν μεγάλη απογοήτευση. Η χαρά του '74 έληξε πολύ γρήγορα και αντιλήφθηκαν ότι με μια Τουρκία με 40.000 στρατεύματα, οι Τουρκοκύπριοι δεν θα είναι το υποκείμενο των γεγονότων. Βιώσαμε μια διχασμένη πραγματικότητα… Υπήρχε η ντενκτασική αφήγηση για την καθαρή διχοτόμηση, αλλά υπήρχε και η αμφισβήτηση από τα πολιτικά κόμματα που διαμορφώθηκαν αμέσως μετά την εισβολή. Ο αναβρασμός ήταν μεγάλος. Διαμορφωνόταν μια άλλη κοινότητα, που σταδιακά οδήγησε σε αυτό που είδαμε το 2002 στους δρόμους. Μαζικά να ζητήσει ειρήνη στην Κύπρο. Αυτά δεν συνέβησαν σε μια μέρα.

Τι ήταν αυτό που πυροδότησε τις αλλαγές; Πρώτα, καλλιεργήθηκε μια αίσθηση της «τουρκοκυπριοτικότητας», σε αντιπαλότητα με την παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο. Οι Τουρκοκύπριοι αντιλήφθηκαν μετά από την εισβολή ότι αυτή η κατάσταση δεν είναι ούτε ειρήνη ούτε ελευθερία. Κατάλαβαν ότι είχαν φύγει από το γκέτο, όμως μπήκαν σε ένα μεγαλύτερο, όπου κυριαρχεί τώρα ο τουρκικός στρατός. Δεν γίνονται σεβαστοί και δεν μπορούν να αποφασίσουν για το μέλλον τους με τον στενό τουρκικό εθνικισμό του Ραούφ Ντενκτάς τού όλοι είμαστε Τούρκοι, ούτε καν Τουρκοκύπριοι. Η κατάσταση αυτή λοιπόν διαμορφώνει μια κίνηση που λέει ότι εμείς είμαστε κάτι άλλο. Δεν ανήκουμε στο τουρκικό έθνος. Έχουμε την πατρίδα μας την Κύπρο και θέλουμε να την προστατεύσουμε. Αυτός ήταν ο αγώνας.

Ήταν κίνημα ταυτότητας; Που ήρθε να επικυριαρχήσει σταδιακά και στη μουσική, την ποίηση, τη λογοτεχνία, την ιστοριογραφία. Αυτά ήταν τεράστια βήματα, που έγιναν σε ένα καθεστώς που σε θεωρούσε προδότη όταν μιλούσες μ' αυτούς τους όρους. Δεν διόριζαν κανένα στη δουλειά που ήταν αριστερός για παράδειγμα. Υπήρχε εμπάργκο. Η συμπεριφορά του Ραούφ Ντενκτάς όμως από τη μια και της τουρκικής κυβερνήσεως από την άλλη, οδηγούσαν τους Τουρκοκύπριους σε περισσότερη «κυπριοποίηση» και ριζοσπαστικοποίηση. Αυτή ήταν η διαλεκτική των πραγμάτων.

Όλοι αυτοί πώς βίωσαν το «Όχι» των Ελληνοκυπρίων το 2004; Με μεγάλη απογοήτευση. Σε βαθμό που η τουρκοκυπριακή αριστερά νομίζω ξέφυγε στις αντιδράσεις της. Με την έννοια πως ήταν τόσο μεγάλη η απογοήτευση, που τους έχω δει μετά να κρατούν αποστάσεις από τους Ελληνοκύπριους.


Επειδή το 2016 θεωρείται μια επίσης κομβική χρονιά για το Κυπριακό, εσείς πόσο αισιόδοξος είστε ότι μπορούμε να ζήσουμε σε μια πατρίδα ενωμένη; Εκεί όπου σπούδασα είδα πως οι Γερμανοί ήταν επικριτικοί και αυτοκριτικοί με τη νεότερή τους ιστορία. Δεν υπήρχαν πολιτικές επιστήμες που να μην ασχολούνταν με τον ναζισμό, το ολοκαύτωμα, την ακροδεξιά... Αντιμετώπιση του παρελθόντος με κουράγιο. Ουσιαστικά αυτό έμαθα στη Γερμανία. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι εκεί έγραψα το πρώτο βιβλίο μου που αμφισβητούσε την επίσημη τουρκική αφήγηση της ιστορίας της Κύπρου.

Η αυτοκριτική δεν είναι σίγουρα κάτι που μας χαρακτηρίζει. Ακριβώς. Και θα το συνδέσω με αυτό που ρώτησες πριν. Αν είμαι αισιόδοξος… Στην Κύπρο οι ιστορικές εξελίξεις έβαλαν τέρμα στις εθνικιστικές διεκδικήσεις. Πριν από κάποια χρόνια ήμαστε έτοιμοι να πεθάνουμε για την ένωση και για τη διχοτόμηση. Σήμερα κανένας δεν μιλάει γι' αυτά. Όταν βλέπω πίσω, η ιστορία έχει ξεκαθαρίσει. Έχει αποκρυσταλλώσει αυτά τα πράγματα. Τίποτα απ' αυτά που στο παρελθόν μάς οδήγησαν σε διένεξη σήμερα δεν είναι στην ατζέντα κανενός.

Μήπως γιατί απλά ο χρόνος παγιώνει τη νέα πραγματικότητα; Αυτή είναι η ιστορία της ανθρωπότητας. Δεν αποτελούμε εξαίρεση και καλά κάνουμε να συνδεθούμε κι εμείς με την παγκόσμια εμπειρία. Οι λαοί διεκδικούν στόχους, τα έθνη επίσης. Πετυχαίνουν, αποτυγχάνουν και προχωράνε. Δεν υπάρχει ηθική υπόσταση σ' αυτά.

Ναι, αλλά πώς μπορείς να ζήσεις μόνο με ορθολογισμό; Εγώ δεν μιλώ για ορθολογισμό. Μιλάω για την ιστορία των λαών, των κρατών, των εθνών, πώς διαμορφώνονται χάρτες και πολιτικές πραγματικότητες. Εσύ νομίζεις ότι η Ελβετία με ενθουσιασμό έκανε ομοσπονδία; Έκανε ομοσπονδία γιατί κάποιες συγκυρίες επέβαλλαν αυτή την επιλογή. Εμάς η ιστορία μας είναι ότι η πλειοψηφία προσπάθησε να είναι κυρίαρχη σε ένα ενιαίο κράτος και η μειοψηφία ήθελε να κάνει ξεχωριστό νόμιμο κράτος. Απέτυχαν και οι δύο. Η ιστορία έβαλε μπροστά μας την προοπτική της ομοσπονδίας, που ουσιαστικά τι λέει; Όταν δεν νικά η μια εθνική κοινότητα την άλλη, πρέπει να κτιστεί μια σχέση ισότητας.

Δεν υπάρχει όμως ένα θέμα ηθικής τάξης; Δεν βλέπω να υπάρχει τίποτα ανήθικο στην αναζήτηση της ομοσπονδίας. Αντίθετα. Νομιμοποιείται μέσα από την ιστορική πολιτική πραγματικότητα των εθνοτικών ομάδων. Αυτός είσαι. Δεν μπορείς να είσαι κάποιος άλλος. Δεν είσαι κυρίαρχη εθνοτική ομάδα. Ούτε στο σύνταγμα του '60 ήσουν, ούτε τώρα είσαι. Και έκανες και προσπάθεια να αλλάξεις τις συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου. Πού ήταν η ηθική τότε; Έσφαξες πεντακόσια άτομα με τις μυστικές οργανώσεις «Ακρίτας». Τα αντιμετώπισες αυτά καθόλου; Τα συζήτησες; Τα άφησες εκεί και μιλάς για ηθική. Και απ' την άλλη πλευρά, έχεις μαζικούς φόνους, βιασμούς, αγνοούμενους, εισβολή, και δεν καταδικάστηκε ούτε ένας. Υπάρχει μια ιστορική αφήγηση στις δύο κοινότητες, οι οποίες τρέμουν όταν παν να κάνουν την ελάχιστη αυτοκριτική. Αναζητούμε το δίκαιο χωρίς τον άλλο, ενώ το δίκαιο ξεκινά όταν βλέπεις το πρόσωπο του άλλου.


Θα σας ρωτήσω ξανά τι είναι πατρίδα για σας, γιατί αυτό το ερώτημα εμπεριέχει όσα κουβεντιάσαμε ως τώρα. Γεννήθηκα στην Ποταμιά. Μεγάλωσα στη Λουρουτζίνα. Και στο Αργάτζι. Παραπάνω χρόνια όμως έζησα στη Γερμανία, στο Λονδίνο και στο Παρίσι. Με τα παιδιά μου μιλάω ελληνικά, γαλλικά και αγγλικά. Διδάσκω στο πανεπιστήμιο στην ελληνική γλώσσα. Το πρωί ξυπνάω κάποτε με Μπαχ, κάποτε με Μότσαρτ ή Σοπέν. Όταν ακούω ροκ, μου αρέσει ο Βασίλης. Πάντα μου άρεσε ο Παπακωνσταντίνου. Αγαπώ την τουρκική μουσική και την ποίηση του Ναζίμ Χικμέτ, του Παντελή Μηχανικού, του Φικρέτ Ντεμιράγ...

Όλα αυτά είναι πατρίδα για σας; Εκεί νιώθω όμορφα. Πατρίδα χωρίς συνείδηση, ελεύθερη ζωή και επιλογές δεν είναι πατρίδα. Ξέρεις, νεωτερικότητα σημαίνει ρευστότητα. Σε pre-μοντέρνες καταστάσεις πεθαίνεις εκεί που γεννιέσαι. Σήμερα καθένας δεν πεθαίνει εκεί που γεννήθηκε. Άρα, η έννοια της πατρίδας αλλάζει. Είναι οι φίλοι σου. Όταν ζεις στο Παρίσι, η πατρίδα σου είναι οι φίλοι σου στο Παρίσι. Οι Κύπριοι, λοιπόν, δεν θα ψάξουν μια χαμένη πατρίδα του παρελθόντος. Οι Κύπριοι, Έλληνες και Τούρκοι, καλούνται να κτίσουν μια νέα πατρίδα. Θα την κτίσουν μόνο με δημοκρατικές αξίες, με πλουραλισμό και όχι με το 100% της ασφάλειας, αλλά με ρίσκο.

Θέλει τόλμη λέτε μια νέα, κοινή ζωή. Αλλιώς ζούμε σε λάθος εποχή. Bλέπω δυστυχώς την τουρκοκυπριακή κοινότητα να είναι υπερβολικά φοβισμένη. Θέλει πολλή προστασία από τη λύση. Κι αυτό είναι κάτι που δυσκολεύει τη λύση. Οι εθνικές κοινότητες όμως δεν μπαίνουν σε μουσεία και προστατεύονται. Πρέπει να επιβιώσουν σε αγωνιστικό πλουραλισμό.

Ο Νιαζί Κιζίλγιουρεκ σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Βρέμης, απ' όπου έλαβε το διδακτορικό του 1990. Το 1995 προσλήφθηκε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου ως λέκτορας στο Τμήμα Τουρκικών Σπουδών. Σήμερα είναι καθηγητής στο Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών και κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου.

__________________________________________________________________________________

ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΓΚΛΙΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΔΙΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΤΟΝΤΑΙ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΗΣ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ (Δεκέμβριος 2016)

ΡΕΠΟΡΤΑΖ  ΓΙΑ  ΤΙΣ  ΣΥΓΚΛΙΣΕΙΣ  ΣΤΙΣ 

  ΔΙΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ  ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ      

  ΚΑΙ  ΤΑ  ΘΕΜΑΤΑ  ΠΟΥ  ΑΠΤΟΝΤΑΙ  ΤΗΣ    

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΗΣ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ    

(Δεκέμβριος 2016)



ΣΥΓΚΛΙΣΕΙΣ ΠΟΥ ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΝ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΝ       
Οι συγκλίσεις που έχουν επιτευχθεί στις διακοινοτικές συνομιλίες  αποτελούν βελτιώσεις των προβλέψεων του σχεδίου Ανάν, που φαίνεται να πατούν πάνω στην πρόταση Γκάλι του 1992. Η βασική αλλαγή οφείλεται στην ένταξη στην Ε.Ε. και την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού κεκτημένου.

Βασική σύγκλιση είναι η κατοχύρωση και η απρόσκοπτη εφαρμογή των βασικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για όλους τους Κύπριους πολίτες, δηλαδή η ελεύθερη εγκατάσταση, διακίνηση, απόκτηση περιουσίας και άσκηση επαγγέλματος σε όλη την επικράτεια της Ομόσπονδης Κυπριακής Δημοκρατίας, ανεξάρτητα συνιστώσας πολιτείας.



Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Σε σχέση με τη μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας και κατά πόσον αυτό που συζητείται είναι η μετεξέλιξη ή η κατάργησή της και η δημιουργία ενός νέου κράτους, ας σημειωθεί πως όλες οι γνωματεύσεις που λήφθηκαν από εμπειρογνώμονες παγκόσμιας εμβέλειας και τις οποίες είχαν ζητήσει ο Τάσσος Παπαδόπουλος,  ο Δημήτρης Χριστόφιας αλλά και ο Νίκος Αναστασιάδης, λένε πως η συνέχιση εξασφαλίζεται με τη συμμετοχή του κράτους σε διεθνείς οργανισμούς διακρατικού χαρακτήρα όπως η ΕΕ και ο ΟΗΕ καθώς και με τη συνέχιση των διεθνών συνθηκών που δεσμεύουν το κράτος. Και οι δύο προϋποθέσεις, πληρούνται στην περίπτωση της Κύπρου, αφού σε αυτά έχουν επιτευχθεί συγκλίσεις.

ΤΑ ΤΡΙΑ  “SINGLES
Επαναλαμβάνεται η αναφορά περί απαγόρευσης ένωσης, διπλής ένωσης ή απόσχισης. Και συμφωνείται με τις συγκλίσεις ότι στην Ομοσπονδιακή Κυπριακή Δημοκρατία θα  κατοχυρώνεται η ενότητα του κράτους μέσα από μία και μόνη κυριαρχία, μια διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια (τρία “singles”).   

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ
Βελτιωμένες σε σχέση με τις προβλέψεις του σχεδίου Ανάν είναι και οι συγκλίσεις για την εκτελεστική εξουσία, (πχ  κατάργηση του προβλεπόμενου θεσμού του συλλογικού προεδρείου που θα συνοδευόταν με μία αποδυναμωμένη εκτελεστική εξουσία χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες).

Οι συγκλίσεις προνοούν δύο συνιστώσες πολιτείας, κάθε μια εκ των οποίων, θα διοικείται από αντίστοιχη κοινότητα, θα έχει τα δικά της όργανα εξουσίας και αρμοδιότητες ταυτόσημες με εκείνες της άλλης πολιτείας, και οι δύο κοινότητες θα έχουν αποτελεσματική συμμετοχή στα όργανα και τις αποφάσεις της κεντρικής εξουσίας. Οι συγκλίσεις προβλέπουν όλες τις αναγκαίες αρμοδιότητες της Κεντρικής Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης που κατοχυρώνουν μια ξεκάθαρα ισχυρή κεντρική εξουσία. Ενώ οι αρμοδιότητες των συνιστωσών πολιτειών θα περιορίζονται κυρίως σε θέματα παιδείας, πολιτισμού, δικαστικής εξουσίας, αυτοδιοίκησης, αστυνόμευσης, τοπικής οικονομίας και εμπορίου (λαμβάνοντας υπόψη τους κανονισμούς της Ε.Ε. στα δύο τελευταία).

Ακόμα οι συγκλίσεις  προβλέπουν Προεδρικό σύστημα με την εκλογή προέδρου - αντιπροέδρου της ομοσπονδιακής Κύπρου με καθολική (διασταυρούμενη) ψηφοφορία και με απόλυτη πλειοψηφία. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται σταθμισμένη ψήφος Ε/Κ και Τ/Κ, ώστε η μεγαλύτερη κοινότητα των Ε/Κ να μην εκλέγει τον Τ/Κ αντιπρόεδρο, αλλά η επιρροή της ψήφου της μίας κοινότητας στην άλλη να είναι ισότιμη αναλογικά. Οι συγκλίσεις προνοούν τη δημιουργία ως εκτελεστικού σώματος ενός Υπουργικού Συμβουλίου με 7 Ε/Κ και 4 Τ/Κ. Ανοιχτό παραμένει το θέμα της περιτροπής της Προεδρίας με εναλλαγή μεταξύ προέδρου – αντιπροέδρου σε αναλογία 2 προς 1.

Οι συγκλίσεις προνοούν (α) την δημιουργία Γερουσίας (άνω Βουλής) με ίση εκπροσώπηση των δύο συνιστωσών πολιτειών και (β) Βουλής Αντιπροσώπων  (κάτω Βουλής) με αναλογική αντιπροσώπευση όλων των πολιτών. Κάθε συνιστώσα πολιτεία θα έχει και τη δική της Βουλή που θα νομοθετεί στα θέματα της αρμοδιότητας της.

Οι συγκλίσεις προνοούν κατά τα πρότυπα του συντάγματος του 1960 ότι θα στελεχώνονται όλα τα άλλα Ομοσπονδιακά σώματα και από τις δύο κοινότητες (δικαστική εξουσία, ομοσπονδιακός κρατικός μηχανισμός, ημικρατικοί οργανισμοί, κλπ) χωρίς βέτο. Δημιουργείται μηχανισμός επίλυσης διαφορών, ώστε να μη παραλύει το κράτος.

Επειδή συμφωνήθηκε η κατοχύρωση και η απρόσκοπτη εφαρμογή των βασικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για όλους τους Κύπριους πολίτες, δηλαδή η ελεύθερη εγκατάσταση, διακίνηση, απόκτηση περιουσίας και άσκηση επαγγέλματος σε όλη την επικράτεια της Ομόσπονδης Κυπριακής Δημοκρατίας, οι συγκλίσεις προνοούν η ύπαρξη ανώτατου ορίου άσκησης του δικαιώματος εκλέγειν και εκλέγεσθαι των Ε/Κ που θα κατοικούν στην Τ/Κ συνιστώσα πολιτεία. Όσοι ξεπερνούν το όριο θα είναι ετεροδημότες και θα ασκούν τα δικαιώματα εκλέγειν και εκλέγεσθαι στην Ε/Κ συνιστώσα πολιτεία.



ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ
Οι συγκλίσεις προνοούν  ότι η Κυπριακή Ιθαγένεια θα δίδεται μόνο από την Κεντρική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση. Επίσης συμφωνήθηκε ότι την ημέρα της λύσης οι Ε/Κ είναι 805 χιλιάδες (όσοι είναι εγγεγραμμένοι στο αρχείο πληθυσμού) και οι Τ/ Κ θα είναι 220 χιλιάδες (με την πολιτογράφηση αριθμού εποίκων που έχουν για ανθρωπιστικούς λόγους αποκτήσει δεσμούς με την Κύπρο, πχ μικτούς γάμους με Τ/Κ). Επίσης συμφωνήθηκε ότι στο διηνεκές η αναλογία πληθυσμού Ε/Κ και Τ/Κ θα είναι 4 προς 1. Αυτό θα ισχύει για μελλοντικές πολιτογραφήσεις Ελλήνων και Τούρκων, και η πρόνοια αυτή θα επεκτείνεται και στους μετανάστες από Ελλάδα και Τουρκία. Αυτό αποτελεί οριστικό σταμάτημα της πολιτικής του εποικισμού, και διακριτή βελτίωση από το σχέδιο Ανάν.

ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ Ε.Ε. - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
Οι συγκλίσεις προνοούν ότι η Ομοσπονδιακή Κυπριακή Δημοκρατία θα συνεχίσει με όλα τα θέματα και υποχρεώσεις απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το κεκτημένο θα ισχύει σε όλη την επικράτεια, χωρίς εξαιρέσεις.  Θα υπάρχει μία Κεντρική Τράπεζα και ένα νόμισμα (το ευρώ).

Μεταβατικές πρόνοιες και προσαρμογή στα θέματα της οικονομίας (Τ/Κ τράπεζες, Τουρκική Λίρα, κ.ά.) πρέπει περαιτέρω να προσδιοριστούν.

Το κόστος της λύσης, είναι μια σημαντικότατη παράμετρος που πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά. Οι συγκλίσεις προβλέπουν ότι η κάθε κοινότητα αναλαμβάνει τα δικά της χρέη από το 1963 και μετά, και τα 17 δις χρέος της Τ/Κ κοινότητας θα αναληφθούν από την Τουρκία, η οποία θα πρέπει να αναλάβει επιπρόσθετες δαπάνες ως η χώρα που έχει εισβάλει στην Κύπρο.

Παράλληλα, από τη λύση θα προκύψουν πολλά οφέλη λόγω σταθερότητας, με την ανάπτυξη του κατασκευαστικού τομέα, την προσέλκυση επενδύσεων, τουρισμού, αξιοποίηση του ΦΑ.

ΤΑ ΑΝΟΙΧΤΑ ΘΕΜΑΤΑ
ΕΔΑΦΙΚΟ - ΧΑΡΤΗΣ: Τα ζητήματα που τώρα συζητούνται είναι «το θέμα του αριθμού των Ελληνοκύπριων προσφύγων που θα επιστρέψουν στις περιοχές  της Ελληνοκυπριακής συνιστώσας πολιτείας σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού» που είναι στενά συνδεμένο με την επιστροφή περιοχών στις οποίες κατοικούσε σημαντικός αριθμός Ελληνοκύπριων (η Ε/Κ πλευρά το έχει οριοθετήσει σε 95 χιλιάδες που είναι άμεσα συνδεμένο με το κόστος της λύσης), επικεντρώνοντας πλέον στην πόλη και τις κοινότητες της Μόρφου.  (Η επιστροφή της περιφραγμένης πόλης της Αμμοχώστου στους νόμιμους ιδιοκτήτες της θεωρείται δεδομένη).

Στο παραπάνω ζήτημα υπάρχει σμίκρυνση της απόστασης, καθόσον στα άλλα δύο κριτήρια του εδαφικού υπάρχει κατανόηση (α) το θέμα του ποσοστού (29,2% από την τουρκοκυπριακή πλευρά και 28,2% από την Ελληνοκυπριακή πλευρά). Και (β) η κατ΄ αρχήν επίσης συμφωνία στο θέμα των ακτογραμμών. Θα δημιουργηθούν περιοχές με ειδικό καθεστώς υπό την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση (Καρπασία, Μαρωνίτες, Κόκκινα).

ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΟ: Στις συγκλίσεις έχουν προταθεί σειρά κριτηρίων που θα δίδουν θεραπεία  στα τρία βασικά κριτήρια του περιουσιακού: επιστροφή στους νόμιμους ιδιοκτήτες, ανταλλαγή και αποζημίωση. Αυτά τα κριτήρια αφορούν στις Ε/Κ περιουσίες που παραμένουν στην υπό Τ/Κ διοίκηση συνιστώσα πολιτεία (και το αντίστροφο) και όχι στα κατεχόμενα εδάφη ή την νεκρή ζώνη που θα αποδοθεί στην Ε/Κ συνιστώσα πολιτεία ή θα παραχωρηθούν από το έδαφος των Βρετανικών βάσεων (όπου εκεί αυτόματα θα αποδίδονται στους νόμιμους ιδιοκτήτες). Έχει επίσης συμφωνηθεί δικαστικός μηχανισμός επίλυσης διαφορών, όταν ο ιδιοκτήτης δεν θα αποδέχεται την προτεινόμενη θεραπεία.

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: Έχει συμφωνηθεί η σύντμηση στο ελάχιστο των χρονοδιαγραμμάτων της επιστροφής εδαφών, και ότι τα υπό προσαρμογή εδάφη θα πρέπει να ανήκουν στην ελληνοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία από τη στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ η συνολική συμφωνία. Το ίδιο ισχύει για τις διευθετήσεις στο περιουσιακό.

Επίσης έχει συμφωνηθεί άμεση εφαρμογή εντός ελάχιστου χρόνου για τη δημιουργία των Ομοσπονδιακών οργάνων και σωμάτων. Απομένει ο καθορισμός οδικού χάρτη γι’  αυτά, η συγγραφή Ομοσπονδιακού Συντάγματος και Νομοθεσίας, καθώς και των συνταγμάτων και κανονισμών των συνιστωσών πολιτειών, ώστε να είναι από την πρώτη μέρα η λύση να είναι λειτουργική, βιώσιμη και εφαρμόσιμη.
.
ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΠΡΟΣ ΤΗ ΓΕΝΕΥΗ – ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2017
Είναι κοινή η πεποίθηση ότι πρέπει να αξιοποιηθεί όλο αυτό το διάστημα μέχρι τη μετάβαση των ηγετών στη Γενεύη, από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, έτσι ώστε να δημιουργηθούν εκείνες οι προοπτικές για να υπάρξει κατάληξη σε ένα επιτυχημένο αποτέλεσμα στην Ελβετία. Πρόκειται για την αρχή του δρόμου, αλλά είναι πολύ σημαντικό να δημιουργηθεί εκείνη η υποδομή από πλευράς προόδου, τόσο στα πέντε κεφάλαια που άπτονται της εσωτερικής πτυχής του Κυπριακού όσο και στο κεφάλαιο της Ασφάλειας και των Εγγυήσεων που θα συζητηθεί στη Διεθνή Διάσκεψη στη Γενεύη, ώστε και αυτή να καταλήξει θετικά.

_______________________________________________________________________________

Ποιος πρότεινε το «κούρεμα» και γιατί;

Ποιος πρότεινε  το  «κούρεμα»  και γιατί; 

 Το  Ευρωπαϊκό  Δικαστήριο, με απόφασή του δεν καταλογίζει στο Eurogroup την ευθύνη για το κούρεμα; 

Μα αφού μας «έβαλαν το πιστόλι στον κρόταφο», έλεγε ο Πρόεδρος… Μας απείλησαν, μας εκβίασαν, μας το επέβαλαν. Καλά, αφού οι ιθύνοντες της ΕΕ δεν ευθύνονται για το «κούρεμα»… τότε ποιος ευθύνεται; Η απλή συλλογιστική λέει πως ευθύνονται αυτοί που μέχρι σήμερα το υπερασπίζονται. Ο ΠτΔ, που μας είπε ότι το μεγαλύτερό του λάθος, ήταν το «δεσμεύομαι» για το κούρεμα και όχι το κούρεμα ως τέτοιο.. Οι βουλευτές του ΔΗΣΥ, που σε πλήρη συγχορδία με τον πρόεδρό τους, μας λένε και μας ξαναλένε, πως το κούρεμα ήταν λύση ανάγκης. Πως εξοικονομήσαμε χρήματα.

Ολ’ αυτά την ώρα που ο κόσμος ζει καθημερινά τα αποτελέσματα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών. Το τι έφερε το κούρεμα, εκτός από το τι ζει ο καθείς στο σπίτι του, μας το δείχνει και η έρευνα της Eurostat που δημοσιεύουμε σήμερα. Στην Κύπρο, το 20% των πιο υψηλά αμειβόμενων έχει εισοδήματα ΠΕΝΤΕΜΙΣΗ ΦΟΡΕΣ περισσότερα από το αντίστοιχο 20% των πιο χαμηλά αμειβόμενων.
Μπορούν λοιπόν να πανηγυρίζουν εκεί στην Πινδάρου, με τις πολιτικές που οι ίδιοι πρότειναν έχουμε μια από τις πιο άνισες κοινωνίες στην ΕΕ. «Φτύσαμε αίμα», λέει και ο Φούλης… για να κάνουν οι έχοντες χρυσά τα παλούκια τους, λέμε εμείς!

http://dialogos.com.cy/blog/pios-protine-to-kourema-ke-giati/

___________________________________________________________________________

ΔΗΛΩΣΗ στα ΠΡΑΚΤΙΚΑ του Δ.Σ. της Ε.Κ.Ε. της "ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ" στις 15/06/2017

ΔΗΛΩΣΗ  στα  ΠΡΑΚΤΙΚΑ  του  Δ.Σ.  της  Ε.Κ.Ε.  της
"ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ  ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ"  στις  15/06/2017

Από μέρους του συνδυασμού μας Δημοκρατική Συνεργασία, και καθόσον αυτή είναι η πρώτη συνεδρίαση του Δ.Σ. της Ε.Κ.Ε. μετά το 15ο Συνέδριο της Ο.Κ.Ο.Ε., θέλουμε να δηλώσουμε τα εξής:

Η από μέρους μας συμμετοχή σε οικουμενική συναινετική συμφωνία λειτουργίας των παροικιακών οργανώσεων περιλάμβανε:



ΠΡΩΤΟ την συμφωνία σε πλαίσιο αρχών λειτουργίας και δράσεων στην Ε.Κ.Ε. και συμφωνία κοινού πλαισίου για το Κυπριακό (με τη ρητή δέσμευση όλων ότι στην πορεία των συνομιλιών – πιθανού δημοψηφίσματος, θα λαμβάνεται πρόνοια για ολόπλευρη και πλουραλιστική ενημέρωση της παροικίας. Επίσης ότι στις επικείμενες Προεδρικές εκλογές η Ε.Κ.Ε. και η παροικία θα είναι ουδέτερη, και δεν θα συναχθεί με κανένα υποψήφιο και ότι θα λαμβάνεται πρόνοια για ολόπλευρη και πλουραλιστική ενημέρωση της παροικίας. Και στις δύο περιπτώσεις η πρόνοια ήταν ενημερωμένα να μπορούν τα μέλη της παροικίας να ασκήσουν το ατομικό τους δικαίωμα και στα δύο θέματα).

ΔΕΥΤΕΡΟ ότι θα εργαστούμε για την εξυγίανση της Ο.Κ.Ο.Ε. από φαινόμενα καταστατικών και εκλογικών παραβιάσεων. Για το σκοπό αυτό έγιναν πλείστες ενημερώσεις και δόθηκαν στοιχεία για όλα όσα έλαβαν χώρα στις διαδικασίες αρχαιρεσιών προς το 15ο Συνέδριο. Τα στοιχεία αυτά περιλάμβαναν τεκμηριωμένα, μία μία τις καταστατικές παραβάσεις (μη τήρηση χρόνου ενημέρωσης του Κ.Σ. για την ημερομηνία διεξαγωγής των αρχαιρεσιών, μη συμμετοχή εκπρόσωπων του Κ.Σ. ή δικαστικών εκπροσώπων για έλεγχο των αρχαιρεσιών, μη τήρηση καταλόγων ψηφισάντων, ακόμα και μη υπογραφή και αυτού του καταλόγου μελών – κατά τρόπο που να ευνοεί την προσθήκη ατόμων και αλλοίωση του εκλογικού αποτελέσματος -, μη αποστολή στις προβλεπόμενες από το Καταστατικό προθεσμίες του Εκλογικού Υλικού στην γραμματεία της Ο.Κ.Ο.Ε., μη σύγκληση στις προβλεπόμενες από το Καταστατικό προθεσμιών του Κεντρικού Συμβουλίου για Νομιμοποίηση των Συνέδρων, κ.ά.). Ακόμα έγιναν όλοι κοινωνοί μιας σειράς ενστάσεων και καταγγελιών για αλλοίωση του αποτελέσματος σε πρωτοβάθμια σωματεία με προσθήκη ατόμων και δόθηκαν δείγματα με εξόφθαλμες διαφορετικές υπογραφές και ταυτότητες μελών.

Κομβικό σημείο ήταν οι αλλαγές στο Καταστατικό και τον Εσωτερικό Κανονισμό (μετά από 3 αποτυχημένες προσπάθειες σε ισάριθμα συνέδρια, που τορπιλίσθηκαν από την ίδια ομάδα) και με τις οποίες καλούμασταν να επιδιώξουμε καλύτερη και δικαιότερη εκπροσώπηση στο Συνέδριο (σήμερα οι 1.223 ψηφίσαντες στην Αττική έχουν 34 αντιπρόσωπους και οι 1.031 ψηφίσαντες στα υπόλοιπα σωματεία - αν είναι τόσοι με την αλλοίωση που έλαβε μέρος - έχουν 40 αντιπροσώπους), μια αλλαγή που θα αύξανε το μέτρο για εκπροσώπηση ανά 25 ως τους πρώτους 150 για όλα τα σωματεία (και θα έκανε λίγο πιο δικαιότερη την κατανομή και όχι να έφερνε την απλή αναλογική, τηρώντας την λογική της λειτουργίας της Ο.Κ.Ο.Ε. ως Ομοσπονδίας και κατοχυρώνοντας και στους μικρούς συλλόγους την αποτελεσματική συμμετοχή τους). Αυτό θα απάλλασσε τα Συνέδρια από μια ιδιότυπη «δικτατορία» σωματείων με μηδενική δράση που λειτουργούν ως εκλογικοί μηχανισμοί για κάποιους. Και θα μπορούσε να επιτευχθεί αν υπήρχε ενιαία αντιμετώπιση από όλους στην Αττική, και με αυτή την ενιαία στάση και επιχειρηματολογία θα επηρέαζε την στάση εκπροσώπων από την περιφέρεια. Επίσης με την υιοθέτηση αλλαγών στον Εσωτερικό Κανονισμό που θα κατοχύρωνε περαιτέρω το έλεγχο και τη διαφάνεια στις εκλογικές διαδικασίες.


Υπενθυμίζουμε ακόμα πλείστες τόσες προτάσεις (αναβολή του Συνεδρίου, μη εκλογή νέου Κεντρικού Συμβούλιου ως τον Δεκέμβριο, και διενέργεια ξανά αρχαιρεσιών σε όλα τα σωματεία που σημειώθηκαν παρατυπίες, αντικαταστατικές και παράνομες ενέργειες) ώστε να αναζητηθεί διέξοδος στα όσα έχουν καταγραφεί και διαπιστωθεί. Μια προσπάθεια μας να επιδείξουμε καλή θέληση και να βρούμε τρόπους επίλυσης της κρίσης.

Δυστυχώς διαπιστώσαμε ολιγωρία και ποντιοπιλατισμό που ήθελε να εξασφαλίζει οφέλη και οφίκια από την συνεργασία στη Ε.Κ.Ε. Στην συνέχεια να «κλείνει το μάτι» στους θύτες όλων των παράτυπων, αντικαταστατικών και παράνομων ενεργειών στην Ο.Κ.Ο.Ε. για προσωρινά οφέλη (πάλι οφίκια) είτε μη παίρνοντας θέση, είτε καταψηφίζοντας προκλητικά κατά την «Νομιμοποίηση» τις αιτιολογημένες και αποδεδειγμένες παρατυπίες και αντικαταστατικές ενέργειες. Και φυσικά εμποδίζοντας την όποια συζήτηση για αλλαγές στο Καταστατικό και τον Εσωτερικό Κανονισμό.

Επειδή παραβιάζεται η οικουμενική συναινετική συμφωνία που συνάψαμε, ΟΛΑ ΑΥΤΑ μας οδηγούν να δηλώσουμε ότι:

1.      Δεν δεσμευόμαστε πλέον από την συμφωνία (που άλλοι καταρράκωσαν πρώτοι) για την συγκρότηση συναινετικής και οικουμενικής συνεργασίας στο Δ.Σ. της Ε.Κ.Ε. Η θέση μας είναι ότι θα προκρίνουμε την κάθε πρόταση για δράση στην Ε.Κ.Ε. εφόσον είναι μέρος του συμφωνηθέντος πλαισίου, και θα προσφέρουμε βοήθεια και εργασία για την υλοποίηση σε όσα είναι σύμφωνα με αυτό. Όλα τα άλλα θα μας βρουν κατηγορηματικά αντίθετους.

2.      Αφού τονίσουμε ότι η εκπροσώπηση στο 15ο συνέδριο αλλοιώθηκε, με αποτέλεσμα να μην ήταν δυνατή η διενέργεια Καταστατικού Συνεδρίου, και η λήψη αποφάσεων ιδιαίτερα κατά την εκλογή του Νέου Κεντρικού Συμβουλίου, που να είναι αντιπροσωπευτική της βούλησης των μελών των σωματείων, θα προχωρήσουμε να στηρίξουμε ενδιαφερόμενα άτομα και σωματεία στην παροικία που θα αναζητήσουν με δικαστική επίλυση την κάθαρση των όσων συμβαίνουν στην Ομοσπονδία. Επίσης παράλληλα θα στηρίξουμε την δικαστική προσφυγή ατόμων στα πρωτοβάθμια σωματεία για τις αλλοιώσεις που έχουν συμβεί στις αρχαιρεσίες τους.

_________________________________________________________________

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ    ΤΟ    ΝΕΟ    ΤΕΥΧΟΣ     ΑΡ. 49 ΤΗΣ    ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ    ΑΠΟΨΗΣ                                     ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ    ΤΟ    ΝΕΟ  ...

Το νέο blogspot μας - Αρχείο Τευχών "Δημοκρατικής Άποψης":